ايكنجى أساس

شيمدى مقامِ إستماعده بولونان ملحده ديرز كه: مادام بو كائنات، غايت منتظم بر مملكت، غايت محتشم بر شهر، غايت مزيَّن بر سراى حكمنده‌در. ألبته اونڭ بر حاكمى، بر مالكى، بر اوسته‌سى واردر. مادام بويله حشمتلى بر مالكِ ذو الجلال، بر حاكمِ ذو الكمال، بر صانعِ ذو الجمال واردر. هم مادام عموم او عالمه، او مملكته، او شهره، او سرايه علاقه‌دارلق گوسترن و حواس و طويغولريله عمومنه مناسبتدار و نظرى كلّى اولان بر إنسان واردر. ألبته او صانعِ محتشم، او كلّى نظرلى و عمومى شعورلى اولان إنسان ايله علوى، أعظمى بر مناسبتى بولونه‌جقدر و اوڭا قدسى بر خطابى و عالى بر توجّهى اولاجقدر. هم مادام آدم عليه السلامدن شيمدىيه قدر شو مناسبته مظهر اولانلرڭ ايچنده آثارينڭ شهادتيله، يعنى كُرهِٔ أرضڭ نصفنى و نوعِ بشرڭ خُمسنى دائرهِٔ تصرّفنه آلديغى و كائناتڭ شكلِ معنويسنى دگيشديرديگى، ايشيقلانديرديغى گبى، أڭ أعظمى بر مرتبه‌ده او مناسبتى محمّدِ عربى صلّى اللّٰه عليه وسلّم گوسترمشدر. اويله ايسه، او مناسبتڭ أڭ أعظمى بر مرتبه‌سندن عبارت اولان معراج، اوڭا أليق و اوڭا أوفقدر.

ايكنجى أساس

حقيقتِ معراج نه‌در؟

الجواب:

ذاتِ أحمديه‌نڭ (عصم) مراتبِ كمالاتده سير و سلوكندن عبارتدر. يعنى، جنابِ حقّڭ ترتيبِ مخلوقاتده تجلّى ايتديرديگى آيرى آيرى إسم و عنوانلرله و سلطنتِ ربوبيتنده تشكيل ايتديگى دوائرِ تدبير و ايجادده و او دائره‌لرده برر عرشِ ربوبيت و برر مركزِ تصرّفه مدار اولان بر سما طبقه‌سنده گوسترديگى آثارِ ربوبيتى، برر برر او عبدِ مخصوصه گوسترمكله، او عبدى، هم بتون كمالاتِ إنسانيه‌يى جامع، هم بتون تجلّياتِ إلٰهيه‌يه مظهر، هم بتون طبقاتِ كائناته ناظر و سلطنتِ ربوبيتڭ دلاّلى و مرضياتِ إلٰهيه‌نڭ مبلّغى و طلسمِ كائناتڭ كشّافى ياپمق ايچون· براقه بينديروب، برق گبى سماواتى سير ايتديروب، قطعِ مراتب ايتديره‌رك، قمروارى منزلدن منزله، دائره‌دن دائره‌يه ربوبيتِ إلٰهيه‌يى تماشا ايتديروب، او دائره‌لرڭ سماواتنده مقاملرى بولونان و إخوانى اولان أنبيايى برر برر گوستره‌رك، تا قاب قوسَيْن مقامنه چيقارمش، أحديت ايله كلامنه و رؤيتنه مظهر قيلمشدر. شو يوكسك حقيقته "ايكى تمثيل" دوربينى ايله باقيله‌بيلير.

برنجيسى:

يگرمى دردنجى سوزده ايضاح ايديلديگى گبى· ناصلكه بر پادشاهڭ كندى حكومتنڭ دائره‌لرنده آيرى آيرى عنوانلرى و رعيتنڭ طبقه‌لرنده باشقه باشقه نام و وصفلرى و سلطنتنڭ مرتبه‌لرنده چشيد چشيد إسم و علامتلرى واردر. مثلا: عدليه دائره‌سنده حاكمِ عادل و ملكيه‌ده سلطان و عسكريه‌ده قوماندانِ أعظم و علميه‌ده خليفه و هكذا.. سائر إسم و عنوانلرى بولونور. هر بر دائره‌ده برر معنوى تختى حكمنده اولان مقام و إسكمله‌سى بولونور. او تك پادشاه، او سلطنتڭ دائره‌لرنده و طبقاتِ حكومتڭ مرتبه‌لرنده، بيڭ إسم و عنوانه صاحب اولابيلير. بربرى ايچنده بيڭ تختِ سلطنتى اولابيلير. گويا او حاكم، هر بر دائره‌ده شخصيتِ معنويه حيثيتيله و تلفونى ايله موجود و حاضر بولونور، بيلير. و هر طبقه‌ده قانونيله، نظاميله، ممثّليله گورونور، گورور. و هر مرتبه‌ده پرده آرقه‌سنده حكميله، علميله، قوّتيله إداره ايدر، باقار. و هر بر دائره‌نڭ باشقه بر مركزى، بر منزلى واردر. أحكاملرى بربرندن آيريدر. طبقاتلرى بربرندن باشقه‌در. ايشته بويله بر سلطان، ايستديگى بر ذاتى، بتون او دائره‌لرنده گزديروب، هر دائره‌يه مخصوص سلطنتِ شاهانه‌سنى و أوامرِ حاكمانه‌سنى گوستروب، دائره‌دن دائره‌يه، طبقه‌دن طبقه‌يه گزديروب، تا حضورينه گتيرر. صوڭره بتون او دائره‌لره تعلّق ايدن بعض أوامرِ عموميهِٔ كلّيه‌يى اوڭا توديع ايدر، گوندرر.