Sünnet-i Seniyye Ris. — Sayfa 156

miftahı ve muamma-yı hilkatin keşşafı ve hikmet-i âlemin şârihi ve saltanât-ı İlâhiye'nin dellâlı ve mehâsin-i sanât-ı Rabbâniyenin vassâfı ve câmiiyet-i istidad cihetiyle o zât, mevcûdâttaki kemâlâtın en mükemmel enmûzecidir.

Öyle ise o zâtın şu evsafı ve şahsiyet-i mâneviyesi işaret eder, belki gösterir ki; o zât, kâinatın ille-i gaiyesidir. Yâni o zâta şu kâinatın Hàlıkı bakmış, kâinatı halketmiştir. Eğer onu icad etmeseydi, kâinatı dahî icad etmezdi denilebilir. Evet cin ve inse getirdiği hakâik-i Kur'âniye ve envâr-ı îmâniye ve zâtında görünen ahlâk-ı âliye ve kemâlât-ı sâmiye, şu hakîkata şahid-i kàtı'dır.

Yedinci Esas:Hem o bürhan-ı Hak ve sirac-ı hakikat, öyle bir din ve şeriât göstermiştir ki; iki cihanın saâdetini temin edecek desâtiri câmi'dir. Ve câmi' olmakla beraber, kâinatın hakâikını ve vezâifini ve Hâlık-ı Kâinat'ın esmâsını ve sıfâtını, kemâl-i hakkaniyetle beyan etmiştir.

İşte o İslâmiyet ve şeriat, öyle bir tarzda muhît ve mükemmeldir ve öyle bir surette kâinatı kendiyle beraber tarif eder ki, onun mâhiyetine dikkât eden elbette anlar ki; o din, bu güzel kâinatı yapan Zâtın, o kâinatı