Sünnet-i Seniyye Ris. — Sayfa 79

veyahut –hâşâ ve kellâ!– nâkıs görmek hissini veren bid'aları icad etmek, dalâlettir, ateştir.

Sünnet-i seniyyenin merâtibi var. Bir kısmı vâcibdir, terkedilmez. O kısım, Şeriât-ı Garrâ'da tafsilâtıyla beyan edilmiş. Onlar muhkemattır, hiçbir cihette tebeddül etmez.

Bir kısmı da, nevafil nev'indendir. Nevâfil kısmı da, iki kısımdır. Bir kısım, ibâdete tâbi sünnet-i seniyye kısımlarıdır. Onlar dahî şeriât kitaplarında beyan edilmiş. Onların tağyiri bid'attır.

Diğer kısmı, "âdâb" tâbir ediliyor ki, Siyer-i Seniyye kitaplarında zikredilmiş. Onlara muhâlefete, bid'a denilmez. Fakat âdâb-ı Nebevîye bir nevi muhâlefettir ve onların nurundan ve o hakikî edebden istifâde etmemektir. Bu kısım ise (örf ve âdât), muamelât-ı fıtriyede Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm'ın tevâtürle mâlum olan harekâtına ittiba' etmektir. Meselâ: Söylemek âdâbını gösteren ve yemek ve içmek ve yatmak gibi hâlâtın âdâbının düsturlarını beyan eden ve muâşerete taalluk eden çok sünnet-i seniyyeler var. Bu nevi Sünnetlere "âdâb" tâbir edilir. Fakat o âdâba ittiba' eden, âdâtını ibâdete çevirir, o âdâbdan mühim bir feyz alır. En küçük bir âdâbın müraatı, Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm'ı tahattur ettiriyor, kalbe bir nur veriyor.