Sünnet-i Seniyye Ris. — Sayfa 81

edeb nasıl olur? Sebeb-i hacâlet olan hâletler, O'ndan gizlenemez. Edebin bir nev'i tesettürdür, mûcib-i istikrah hâlâtı setretmektir. Allâm-ül Guyub'a karşı tesettür olamaz?

Elcevap:Evvelâ: Sâni-i Zülcelâl nasılki kemâl-i ehemmiyetle san'atını güzel göstermek istiyor ve müstekreh şeyleri perdeler altına alıyor ve nîmetlerine, o nîmetleri süslendirmek cihetiyle nazar-ı dikkati celbediyor. Öyle de: Mahlûkâtını ve ibâdını sâir zîşuurlara güzel göstermek istiyor. Çirkin vaziyetlerde görünmeleri, Cemil ve Müzeyyin ve Latîf ve Hakîm gibi isimlerine karşı bir nevi isyan ve hilâf-ı edep oluyor.

İşte sünnet-i seniyyedeki edep, o Sâni-i Zülcelâl'in esmâlarının hududları içinde bir mahz-ı edeb vaziyetini takınmaktır.

Sâniyen:Nasılki bir tabib, doktorluk noktasında bir nâmahremin en nâmahrem uzvuna bakar ve zaruret olduğu vakit ona gösterilir. Hilâf-ı edep denilmez. Belki edeb-i tıb öyle iktiza eder, denilir. Fakat o tabib, recüliyet ünvanıyla yahut vaiz ismiyle yahut hoca sıfatıyla o nâmahremlere bakamaz. Ona gösterilmesini edep fetva veremez. Ve o cihette ona göstermek, hayâsızlıktır. Öyle de Sâni-i Zülcelâl'in çok esmâsı var. Herbir ismin ayrı bir cilvesi var.