Sünuhat Tüluhat İşârat kitabının 46. sayfası — Rü'yada Bir Hitabe bölümü. Yukarıdaki okuyucu bu sayfadan açılır; metin aşağıda basılı nüsha görünümüyle.

اَعُوذُ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطَانِ وَ السِّيَاسَةِ

– Evet İstanbul siyaseti İspanyol hastalığı gibi bir hastalıktır. Fikri hezeyanlaştırır. Biz müteharrik-i bizzât değiliz. Bilvasıta müteharrikiz. Avrupa üflüyor, biz burada oynuyoruz. O tenvim ile telkin eder. Biz kendimizden hayal edip, asammâne tahribimizde eser-i telkini icra ederiz.

Mâdemki menbâ Avrupa'dadır. Gelen cereyan, ya menfî veya müsbettir.

Menfîye kapılan, harf gibi

دَلَّ عَلٰى مَعْنًى ف۪ى نَفْسِ غَيْرِه۪

yahut

لاَ يَدُلُّ عَلٰى مَعْنًى ف۪ى نَفْسِه۪

tarif edilir. Demek bütün harekâtı, bizzât hâriç hesabına geçer. Çünkü irâdesi hükümsüzdür. Hulûs-u niyeti fayda vermez. Bâhusus menfî iki cihet zaaf ile, hâriç cereyanın kuvvetine bir âlet-i lâya'kıl olur.

Diğer müsbet cereyan ise ki, dâhilden muvafık şeklini giyer. İsim gibi,

دَلَّ عَلٰى مَعْنًى ف۪ى نَفْسِه۪

dir. Hareketi kendinedir. Tebaî hâricedir.

Sünuhat Tüluhat İşârat — Sayfa 46

Sünuhat Tüluhat İşârat uygulamada, çevrimdışı