Sünuhat Tüluhat İşârat — Sayfa 49

olan azm ü sebattır ve İslâmiyet düşmanına vasıta-i tesmim olmaktan feragatıdır.

Bence yol ikidir: Mîzanın iki kefesi gibi... Birinin hıffeti, ötekinin sıkletine geçer. Ben tokadımı, Antranik ile beraber Enver'e, Venizelos ile beraber Said Halim'e vurmam. Nazarımda, vuran da sefildir.

Dediler:

– Fırkacılık lâzım-ı meşrutiyettir. Dedim:

– Bizdekilerde hutut-u efkâr, telâkî için mütemayilen imtidada bedel, münharifen gittiğinden nokta-i telâkî vatanda, belki kürede görülmüyor. Vücud, adem gibi; birinin vücudu ötekinin ademini ister.

İnad bâzen müfrit fırka mutaassıplarına, dalâl ve bâtılı iltizam ettirir. Şeytan birisine yardım etse, melek der, rahmet okutur. Ötekinde melek görse, libasını değiştirmiştir der, lânet eder. Sû-i zan ve hüsn-ü zan nazarıyla dürbünün iki tarafı gibi leh, aleyhtar... Vâhî emareyi bürhan, bürhanı vâhî emare görür.

İşte şu zulümdür,

sırrını gösterir. Zira hayvanın aksine olarak kuvâ ve meyilleri fıtraten tahdid edilmemiş,