Tabiat Risalesi — Sayfa 47

Diğeri inşâ ile, sanat iledir.Yani kemâl-i hikmetini ve çok esmâsının cilvelerini göstermek gibi çok dakik hikmetler için, kâinatın anâsırından bir kısım mevcûdatı inşâ ediyor. Her emrine tâbi olan zerrâtları ve maddeleri, Rezzâkıyet kanunuyla onlara gönderir ve onlarda çalıştırır.

Evet, Kadîr-i Mutlak'ın iki tarzda, hem ibdâ hem inşâ suretinde îcadı var. Varı yok etmek ve yoğu var etmek en kolay, en suhûletli, belki dâimî, umumî bir kanunudur.Bir baharda, üçyüz bin envâ-ı zîhayat mahlûkatın şekillerini, sıfatlarını, belki zerrâtlarından başka bütün keyfiyat ve ahvâllerini hiçten var eden bir kudrete karşı, "Yoğu var edemez!" diyen adam, yok olmalı!..

Tabiatı bırakan ve hakikata geçen zât diyor ki:

"Cenâb-ı Hakk'a zerrât adedince şükür ve hamd ve senâ ediyorum ki, kemâl-i îmanı kazandım, evham ve dalâletlerden kurtuldum ve hiçbir şüphem de kalmadı."