Tabiat Risalesi kitabının 9. sayfası — Tabiat Risalesi bölümü. Yukarıdaki okuyucu bu sayfadan açılır; metin aşağıda basılı nüsha görünümüyle.

Mukaddime

Ey insan! Bil ki, insanların ağzından çıkan ve dinsizliği işmâm eden dehşetli kelimeler var. Ehl-i îman, bilmeyerek istimâl ediyorlar. Mühimlerinden üç tanesini beyan edeceğiz:

Birincisi:"Evcedethü'l-esbâb" yani,"Esbâb bu şeyi îcad ediyor."

İkincisi:"Teşekkele binefsihî" yani,"Kendi kendine teşekkül ediyor, oluyor, bitiyor."

Üçüncüsü:"İktezathü't-tabiat" yani,"Tabiîdir, tabiat iktiza edip îcad ediyor."

Evet, madem mevcudat var ve inkâr edilmez. Hem, her mevcud sanatlı ve hikmetli vücûda geliyor. Hem, madem kadîm değil, yeniden oluyor. Herhalde, ey mülhid! Bu mevcudu, meselâ bu hayvanı ya diyeceksin ki, esbâb-ı âlem onu îcad ediyor, yani esbâbın içtimâında o mevcud vücûd buluyor.. veyahut, o kendi kendine teşekkül ediyor.. veyahut, tabiat muktezası olarak, tabiatın tesiriyle vücûda geliyor.. veyahut bir Kadîr-i Zülcelâl'in kudretiyle îcad edilir.

Tabiat Risalesi — Sayfa 9

Tabiat Risalesi uygulamada, çevrimdışı