Uhuvvet Risalesi — Sayfa 25

Ehl-i kanâat ile ehl-i hırs, iki şahsa benzer ki, büyük bir zâtın dîvanhânesine giriyorlar. Birisi kalbinden der: "Beni yalnız kabul etsin, dışarıdaki soğuktan kurtulsam bana kâfidir. En aşağıdaki iskemleyi de bana verseler, lütuftur."

İkinci adam gûya bir hakkı varmış gibi ve herkes ona hürmet etmeye mecbur imiş gibi mağrurâne der ki: "Bana en yukarı iskemleyi vermeli." O hırs ile girer, gözünü yukarı mevkilere diker, onlara gitmek ister. Fakat dîvanhâne sahibi onu geri döndürüp aşağı oturtur. Ona teşekkür lâzımken, teşekküre bedel kalbinden kızıyor. Teşekkür değil, bil'akis hâne sahibini tenkid ediyor. Hâne sahibi de ondan istiskâl ediyor.

Birinci adam mütevâziane giriyor, en aşağıdaki iskemleye oturmak istiyor. Onun o kanâati, dîvanhâne sahibinin hoşuna gidiyor. "Daha yukarı iskemleye buyurun" der. O da gittikçe teşekkürâtını ziyâdeleştirir, memnuniyeti tezâyüd eder.

İşte, dünya bir dîvanhâne-i Rahman'dır. Zemin yüzü, bir sofra-yı rahmettir. Derecât-ı erzak ve merâtib-i nîmet dahi, iskemleler hükmündedir.

Hem en cüz'î işlerde de herkes hırsın sû-i tesirini hissedebilir.