Yirmi Üçüncü Söz — Sayfa 26

Eğer enâniyetine ve iktidârına güvenip, tevekkül ve duâyı bırakıp, tekebbür ve dâvâya sapsan; o vakit iyilik ve îcad cihetinde arı ve karıncadan daha aşağı, örümcek ve sinekten daha zaîf düşersin. Şer ve tahrip cihetinde; dağdan daha ağır, tâundan daha muzır olursun.

Evet ey insan! Sende iki cihet var.

Birisi:Îcad ve vücud ve hayır ve müsbet ve fiil cihetidir.

Diğeri:Tahrip, adem, şer, nefy, infiâl cihetidir.

Birinci cihet itibariyle;arıdan, serçeden aşağı; sinekten, örümcekten daha zaîfsin.

İkinci cihet itibariyle;dağ, yer, göklerden geçersin. Onların çekindiği ve izhar-ı acz ettikleri bir yükü kaldırırsın. Onlardan daha geniş, daha büyük bir dâire alırsın.

Çünkü; sen iyilik ve îcad ettiğin vakit, yalnız vüs'atin nisbetinde, elin ulaşacak derecede, kuvvetin yetişecek mertebede iyilik ve îcad edebilirsin. Eğer fenalık ve tahrip etsen, o vakit fenalığın tecavüz ve tahribin intişar eder.