Yirmi Üçüncü Söz — Sayfa 27

Meselâ: Küfür; bir fenalıktır, bir tahriptir, bir adem-i tasdiktir. Fakat o tek seyyie, bütün kâinatın tahkirini ve bütün Esmâ-i İlâhiye'nin tezyifini, bütün insaniyetin terzilini tazammun eder.

Çünkü: Şu mevcudatın âlî bir makamı, ehemmiyetli bir vazifesi vardır. Zira onlar, mektubât-ı Rabbaniye ve merâyâ-yı Sübhaniye ve me'murîn-i İlâhiye'dirler.

Küfür ise; onları âyinedarlık ve vazifedarlık ve mânidarlık makamından düşürüp, abesiyet ve tesadüfün oyuncağı derekesine ve zevâl ve firâkın tahribiyle çabuk bozulup değişen mevadd-ı fâniyeye ve ehemmiyetsizlik, kıymetsizlik, hiçlik mertebesine indirdiği gibi; bütün kâinatta ve mevcudatın âyinelerinde nakışları ve cilveleri ve cemâlleri görünen Esmâ-i İlâhiye'yi inkâr ile tezyif eder. Ve insanlık denilen, bütün Esmâ-i Kudsiye-i İlâhiye'nin cilvelerini güzelce ilân eden bir kaside-i manzume-i hikmet.. ve bir şecere-i bakiyenin cihâzâtını câmi' çekirdek-misal bir mu'cize-i kudret-i bahire.. ve emanet-i kübrayı uhdesine almakla; yer, gök, dağa tefevvuk eden ve melâikeye karşı rüchâniyet kazanan bir sâhib-i mertebe-i hilâfet-i arziyeyi; en zelil bir hayvan-ı fâni-i zâilden daha zelil, daha zaîf, daha âciz, daha