Yedinci Kelime

Ve insandaki kuvve-i şeheviye, selâmetli istikameti ve iffeti zâyi etse; ifratla musibetli, rezaletli fücura, fuhşa ve tefritle humuda, yâni; nîmetlerdeki zevk ve lezzetten mahrum düşer ve o mânevî hastalığın azâbını çeker...

İşte bunlara kıyasen, hayat-ı şahsiye ve hayât-ı içtimâiyede –bütün yollarında– istikamet en faydalı ve kolay ve kısadır. Ve sırât-ı müstakîm kaybedilse, o yollar pek belâlı ve uzun ve zararlı olur.

Demek

pek çok câmî ve geniş bir dua, bir ubûdiyet olduğu gibi, bir hüccet-i tevhide ve bir ders-i hikmete ve bir tâlim-i ahlâka işaret eder.

Yedinci Kelime:

dir. Bundaki hüccete gayet kısa bir işaret:

Evvelâ:

kimlerdir diye

âyeti beyan ederek, nev-i beşerde istikamet nîmetine mazhar dört tâifeyi beyan içinde, o taifelerin reislerine,

ile Muhammed

Aleyhissalâtü Vesselâm'a,

ile Ebu Bekir-i Sıddık'a (R.A),

ile Ömer ve Osman ve Ali'ye (R.A.) işaret edip; Peygamber'den (A.S.M.) sonra Sıddık (R.A.), sonra Ömer (R.A.), Osman (R.A.), Ali (R.A.) üçü hem şehid, hem halife olacaklar diye, gaybî ihbarla bir lem'a-i i'caz gösterir.

Sâniyen:Nev-i beşerin en yüksek, en müstakîm, en sâdık bu dört tâifesi; Âdem (A.S.) zamanından beri hadsiz hüccetler, mu'cizeler, kerâmetler, deliller, keşfiyatlar ile bütün kuvvetleriyle dâvâ edip ve beşerin ekseri onları tasdik ettikleri hakikat-ı tevhid, elbette güneş gibi kat'îdir. Bu hadsiz meşâhir-i insaniye, yüzbinler mu'cizelerle ve hadsiz hüccetlerle doğruluklarını ve hakkaniyetlerini gösterip tevhid ve vücûb-u vücûd ve vahdet-i Hâlık gibi müsbet mes'elelerde ittifakları ve icmâları öyle bir hüccettir ki; hiçbir şüpheyi bırakmaz. Acaba, kâinatın ehemmiyetli netice-i hilkatı ve zeminin halifesi ve zîhayatların istidadça en cem'iyetli ve yükseği olan nev-i beşerin en müstakîmleri, en sâdık ve musaddak mürşidleri ve kemâlâtta reisleri olan mezkûr o dört tâifenin icmâ ve ittifakla îmân edip haber