Ene ve Zerre — Sayfa 10

ulûm, nur ve hikmet olarak kalır. Zulmet ve abesiyete inkılâb etmez. Vaktâki ene, vazifesini şu suretle îfa etti; vâhid-i kıyasî olan mevhum rubûbiyetini ve farazî mâlikiyetini terkeder.

der. Hakikî ubûdiyetini takınır, "makam-ı ahsen-i takvîm"e çıkar.

Eğer o "ene", hikmet-i hilkatini unutup, vazife-i fıtriyesini terkederek kendine mâna-yı ismiyle baksa, kendini mâlik itikad etse; o vakit emânete hıyânet eder,

altında dâhil olur. İşte bütün şirkleri ve şerleri ve dalâletleri tevlid eden enâniyetin şu cihetindendir ki, semâvât ve arz ve cibal tedehhüş etmişler; farazî bir şirkten korkmuşlar. Evet "ene" ince bir elif, bir tel, farazî bir hat iken, mâhiyeti bilinmezse tesettür toprağı altında neşv ü nemâ bulur, gittikçe kalınlaşır. Vücûd-u insanın her tarafına yayılır. Koca bir ejderha gibi, vücûd-u insanı bel' eder. Bütün o insan, bütün letâifiyle âdeta "ene" olur. Sonra nev'in enâniyeti de bir âsâbiyet-i nev'iye ve milliye cihetiyle o enâniyete kuvvet verip; o ene, o enâniyet-i nev'iyeye istinat ederek, şeytan gibi, Sâni-i Zülcelâl'in evâmirine karşı mübâreze