İkinci Nükte

o hadsiz cerihalara hem merhem, hem tiryakoluyor. Yani:

"Mâdem Sen bâkisin, yeter; her şeye bedelsin. Mâdem Sen varsın, her şey var."

Evet, mevcudatta sebeb-i muhabbet olan hüsün ve ihsan ve kemâl, umumiyetle Bâki-i Hakikî'nin hüsün ve ihsan ve kemâlâtının işârâtı ve çok perdelerden geçmiş zaîf gölgeleridir; belki cilve-i Esmâ-i Hüsnâ'nın gölgelerinin gölgeleridir.

İKİNCİ NÜKTE:İnsanın fıtratında bekâya karşı gayet şedit bir aşk var. Hatta her sevdiği şeyde kuvve-i vâhime cihetiyle bir nevi bekâ tevehhüm eder, sonra sever. Ne vakit zevâlini düşünse veya görse, derinden derine feryat eder. Bütün firaklardan gelen feryatlar, aşk-ı bekâdan gelen ağlamaların tercümanlarıdır. Eğer tevehhüm-ü bekâ olmazsa muhabbet edemez. Hatta denilebilir ki, Âlem-i bekânın ve ebedî Cennet'in bir sebeb-i vücûdu, şu mâhiyet-i insaniyedeki o şiddetli aşk-ı bekâdan çıkan gayet kuvvetli arzu-yu bekâ ve bekâ için fıtrî umumî duâdır ki, Bâki-i Zülcelâl o şedit, sarsılmaz fıtrî arzuyu, o tesirli, kuvvetli umumî duâyı kabul etmiştir ki, fâni insanlar için bâki bir âlemi halketmiş.

Hem hiç mümkün müdür ki, Fâtır-ı Kerîm, Hâlık-ı Rahîm, küçük midenin cüz'î arzusunu ve muvakkat bir bekâ için lisan-ı hâl ile duasını hadsiz envâ-ı mat'ûmât-ı leziziyenin icadıyla kabul etsin de, umum nev-i beşerin pek büyük bir ihtiyac-ı fıtrîden gelen pek şiddetli bir arzusunu ve küllî ve daimî ve haklı ve hakikatlı, kalli, halli, bekâya dair gayet kuvvetli duâsını kabul etmesin? Hâşâ, yüzbin defa hâşâ. Kabul etmemek mümkün değildir. Hem hikmet ve adaletine ve rahmet ve kudretine hiçbir cihetle yakışmaz.

Mâdem insan bekâya âşıktır; elbette bütün kemâlâtı, lezzetleri, bekâya tâbidir. Ve mâdem bekâ, Bâki-i Zülcelâl'e mahsustur ve mâdem Bâki'nin esmâsı bâkiyedir ve mâdem Bâki'nin âyineleri Bâki'nin rengini, hükmünü alır ve bir nevi bekâya mazhar olur. Elbette insana en lâzım iş, en mühim vazife; o Bâki'ye karşı alâka peydâ etmektir ve esmâsına yapışmaktır. Çünkü, Bâki yoluna sarfolunan herşey, bir nevi bekâya mazhar olur. İşte ikinci

cümlesi bu hakikatı ifade ediyor.İnsanın hadsiz mânevî yaralarını tedâvi etmekle beraber, fıtratındaki gayet şiddetli arzu-yu bekâyı onunla tatmin ediyor.