Hutbe-i Şamiye — Sayfa 114

9 - Mahall-i taalluk-u kudret olan herşeydeki melekûtiyet ciheti; şeffaftır, nezihtir.

10 - Âlem-i şehâdet, avalimü'l-guyûb üstünde tenteneli bir perdedir.

11 - Bir noktayı tam yerinde icad etmek için, bütün kâinatı icad edecek bir kudret-i gayr-ı mütenâhi lâzımdır. Zira şu kitâb-ı kebîr-i kâinatın herbir harfinin, bâhusus zîhayat herbir harfinin, herbir cümlesine müteveccih birer yüzü, nâzır birer gözü vardır.

12 - Meşhurdur ki: Hilâl-i îde bakarlardı. Kimse birşey görmedi. İhtiyar bir zât yemin ederek "Hilâli gördüm" dedi. Halbuki gördüğü hilâl değil, kirpiğinin tekavvüs etmiş beyaz bir kılı idi. O kıl nerede, Kamer nerede?.. Harekât-ı zerrât nerede, fâil-i teşkil-i enva' nerede?..

13 - Tabiat, misalî bir matbaadır, tâbi' değil; nakıştır, nakkaş değil; kâbildir, fâil değil; mistardır, masdar değil; nizamdır, nâzım değil; kanundur, kudret değil; şeriat-ı irâdiyedir, hakikat-ı hâriciye değil!..

14 - Fıtrat-ı zîşuur olan vicdandaki incizab ve cezbe, bir hakikat-ı câzibedarın cezbesiyledir.