Kütübü Sitte - 3.Cilt kitabının 196. sayfası — Nazar (Bakmak): bölümü. Yukarıdaki okuyucu bu sayfadan açılır; metin aşağıda basılı nüsha görünümüyle.

rücû, yani aynı hanımı geri alma yoktur. İllâ ki kadın bir başkasıyla evlenmiş olsun. Bu tefsir üç talâkı da bir defada vermeyi câiz kabul edenlere göredir, İmam Şâfiî gibi.

Ancak, âyet-i kerimeyi farklı anlayarak "Şer'î boşanma üç ayrı seferde olmalıdır, bunlar bir anda yapılamaz" diyen fakihler de mevcuttur. Bunlar üç talakın beraber verilmesini haram kabûl ederler. Ebû Hanife (rahimehumullah) "Üçü berâber verilecek olsa, haram da olsa talak vâki olur" demiştir.

Ayette geçen "iyilikle tutmak"tan maksad, ikinci boşamaktan sonraki rücû ile alâkalıdır. Bu durumda erkekle hanımı arasında tek bağ kalmış demektir. Üçüncü boşama halinde rücû hakkı kalmaz. Ayet-i kerime son bağla hanımıyla beraber olma kararı veren erkeğe "iyilik"i emretmektedir. Yani, evliliğin getirdiği bütün hukuka riayeti emretmektedir. Nafaka ve iyi davranışlar (hüsnü's-sohbet ) gibi.

"İyilik yaparak bırakma"ya gelince Rabbimiz Teâla hazretleri burada, erkeğe boşadığı kadına bütün mâlî hukukunu ödemesini, arkadan gıybet etmemesini, kötü şekilde yadetmemesini, halkı ondan nefret ettirmemesini emretmektedir. "İyilikle bırakma"dan "İddeti bitinceye kadar kadını tutması" da anlaşılmıştır.{555}

49. Hadis-i Şerif

وعن معقل بن يسار رَضِىَ اللّهُ عَنْهُ قال: ]كَانَتْ لِى أُخْتٌ تُخْطَبُ إليَّ وَأمْنَعُها مِنَ النَّاسِ فأتانِى ابنُ عَمِّى فأنْكَحْتُهَا إيَّاهُ فاصطَحَبَا مَا شَاءَ اللّهُ ثُمَّ طَلَّقَهَا طَلَاقاً لَهُ رَجْْعَةٌ ثُمَّ تَركَهَا حَتَّى انْقَضَتْ عِدّتها، فَلَمَا خُطبَتْ إليَّ أتَانِى يَخْطُبُهَا مَعَ الخطَابِ، فقُلْتُ لَهُ خُطِبَتْ اليَّ فَمَنَعْتُهَا النّاسَ وآثَرْتُكَ بِهَا فَزَوَّجْتُكَ ثُمَّ طَلَّقْتَهَا طلاقًا لَكَ رَجْعَةٌ ثُمَّ تَرَكْتَهَا حَتّى اِنْقَضَتْ عِدَّتُهَا فَلَمَّا خُطِبَتْ إليَّ اَتَيْتَنِى نَخْطُبُهَا مَعَ الْخُطَابِ، واللّهِ لَا أنْكَحْتُكَها أبدًا. قالَ فَفِيَّ نزلت هذه الآية: فإذا طلقتُمُ النّساءَ فبَلغْنَ أجَلَهُنَّ فَلَا تَعْضُلُوهنَّ أنْ يَنكِحنَ أزواجَهُنَّ الآية. قال: فَكَفّرتُ عَنْ يَمِينِى وأنكحتُهَا إياهُ[. أخرجه البخارى وأبو داود والترمذى.وفي أخرى للبخارى: فدَعاهُ النبيُّ ﷺ فقرأها عَلَيهِ فترَك الْحمْيَةَ واستَقادَ لامْر اللّهِ عزّ وجلّ.

49. (489)-Ma'kıl İbnu Yesâr (radıyallahu anh) anlatıyor: Benim bir kızkardeşim vardı. Evlenmek için buna müracaat edenler oldu. Fakat kimseye müsbet cevap vermiyordum. Derken amcamın oğlu istedi. Kız kardeşimi ona nikahladım. Allah'ın dilediği kadar bir müddet beraber yaşadılar. Sonra amcam oğlu onu talak-ı ric'î{556} ile boşadı. Ancak tekrar almadan terketti. İddeti tamamlandı. Kız kardeşimle evlenmek isteyenler bana müracaat edince amcam oğlu da, müracaat ederek tekrar almak istedi. Kendisine:

"Daha önce de çok isteyenler oldu, kimseye vermedim, seni hepsine tercih ederek sana verdim, seninle evlendirdim. Sen onu talak-ı ric'î ile boşadın. (Geri alma hakkın olduğu halde terkettin ve iddeti doldu. Başkaları istemeye gelince, sen de tâlib odun, taleble almak istiyorsun. Allah'a kasem olsun onu asla sana vermeyeceğim" dedim. Ma'kıl der ki: Bunun üzerine benim hakkımda şu âyet nâzil oldu:

"Kadınları boşadığınız zaman iddetlerini bitirdiler mi, aralarında meşru bir surette anlaştıkları takdirde, artık kendilerini kocalarına nikah etmelerine engel olmayın"(Bakara: 2/232). Yine Ma'kıl ilâve ediyor: "Âyet üzerine, yeminim için kefarette bulundum ve kız kardeşimi, eski kocasına nikahladım"{557}

Buhârî'nin bir rivayetinde şöyle denir: "Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) Ma'kıl'ı çağırdı, âyeti kendisine tilâvet buyurdu. Bunun üzerine o, müşkülpesendliği bıraktı ve Allah'ın emrine boyun eğdi"{558}

Kütübü Sitte - 3.Cilt — Sayfa 196

Kütübü Sitte - 3.Cilt uygulamada, çevrimdışı