Kütübü Sitte - 3.Cilt kitabının 278. sayfası — Maglubiyetten Önce Tevbe: bölümü. Yukarıdaki okuyucu bu sayfadan açılır; metin aşağıda basılı nüsha görünümüyle.

9. (591)-İbnu Mes'ud (radıyallahu anh) anlatıyor: "İnananlara ve faydalı iş işleyenlere, -sakınırlar, inanırlar, faydalı işler işlerler, sonra haramdan sakınıp inanırlar ve sonra isyandan sakınıp iyilik yaparlarsa- daha önceleri tatmış olduklarından dolayı bir sorumluluk yoktur..."(Maide: 5/93) ayeti indiği zaman Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm) bana dedi ki:

"Bana senin onlardan olduğun söylendi."{745}

AÇIKLAMA:

Hadisin sonunda "onlardan" olduğu belirtilen kimse Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm) imiş gibi bir mâna çıkmaktadır. Ancak "onlardan" olan İbnu Mes'ud'dur. Şarabı haram eden âyetin nüzulü üzerine Ashab:

"Uhud savaşı sırasında kardeşlerimiz şarabı içmişlerdi arkasından öldüler, onların durumu ne olacak?" diye endişelenince bu ayet iner. Ayet şu mânayı ders vermektedir:

"Onlar henüz haram edilmezden önce içtikleri için, günahkâr değillerdir." Kıble Kudüs'ten Mekke'ye çevrildiği zaman da Ashâb:

"Eski kıble üzerine namaz kıldığı halde ölen kardeşlerimizin durumu ne olacak?" diye üzülmüşler ve onları teselli sadedinde: "... Allah ibâdetlerinizi boşa çıkaracak değildir...."(Bakara: 2/143) mealindeki âyeti nazil olmuş, Ashab teselli bulmuş idi.

Sadedinde olduğumuz ayette "tatmak"la tercüme edilen kelimenin aslı taame'dir. Bu kelime Arapça'da çoğunlukla "yemek" mânâsında kullanılır. Sadedinde olduğumuz âyet bu mânâda tevil edilerek "daha önce içtikleri şarap sebebiyle mesul değiller" mânası çıkarılmıştır.{746}

10. Hadis-i Şerif

وله في أخرى عن البراء رَضِىَ اللّهُ عَنْهُ قال: ]ماتَ رِجالٌ مِنْ أصْحَابِ رسولِ اللّهِ ﷺ قَبْلَ أنْ تُحَرَّمُ الْخَمرُ فَلَمَّا حُرِّمَتْ قَالَ رِجَالٌ كَيْفَ بِأصْحَابِنَا وَقَدْ مَاتُوا يَشْرَبُونَ الْخَمْرَ؟ فَنَزلَتِ الآيةُ[. صححه الترمذى .

10. (592)-Yine Müslim'in bir başka rivayetinde Bera (radıyallahu anh) şunu anlatıyor: "Şarap haram edilmezden önce, Ashab (radıyallahu anhüm)'tan bazıları vefat etmişti. Şarap haram edilince birçok kimse:

"Arkadaşlarımız şarap içerek öldüler, onların hâli ne olacak?" dediler. Bunun üzerine ayet indi: "İnananlara, ve faydalı iş yapanlara... daha önceleri tatmış olduklarından dolayı bir sorumluluk yoktur"(Maide: 5/93) ayeti indi."{747}

11. Hadis-i Şerif

وعن عمر بن الخطاب رَضِىَ اللّهُ عَنْهُ أنه قال: ]اللَّهُمَّ بَيِّنْ لَنَا في الْخَمْرِ بَيَانَ شِفَاءٍ فَنَزَلَتِ الَّتِى في البَقَرَةِ: يَسْألُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسَرِ قُلْ فِيهِمَا إثْمٌ كَبيرٌ وَمَنافِعُ لِلنَّاسِ وَإثْمُهُمَا أكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِمَا. فَدُعِى عُمَرُ رَضِىَ اللّهُ عَنْهُ فَقُرِئَتْ عَلَيْهِ فَقَالَ: اللَّهُمَّ بَيِّنْ لَنَا في الْخَمْرِ بَيَانَ شِفَاءٍ. فَنَزَلَتِ الَّتِى في النِّسَاءِ: يَا أيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَقْرَبُوا الصَّلَاةَ وَأنْتُمْ سُكَارَى الآيةَ؛ فدُعِى عُمَرُ رَضِىَ اللّهُ عَنْهُ فَقُرِئَتْ عَلَيْهِ فَقَالَ: اللَّهُمَّ بَيِّنْ لَنَا في الْخَمْرِ بَيَانَ شِفَاءٍ. فَنَزَلَتِ الَّتِى في المائِدَةَ: إنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أنْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْصَاءَ في الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللّهِ وَعَنِ الصَّلَاةِ فَهَلْ أنْتُمْ مُنْتَهُونَ فَدُعِىَ عُمَرَ فَقُرِئَتْ عَلَيْهِ فَقَالَ إنْتَهَيْنَا انْتَهَيْنَا[ أخرجه أصحاب السنن .

Kütübü Sitte - 3.Cilt — Sayfa 278

Kütübü Sitte - 3.Cilt uygulamada, çevrimdışı