Kütübü Sitte - 3.Cilt — Sayfa 279

11. (593)-Ömer İbnu'l-Hattâb (radıyallahu anh) anlatıyor: Ömer: "Allah'ım, şarap hakkında bize tatminkâr bir açıklamada bulun" diye dua etmişti ki Bakara suresinde bulunan şu âyet indi: "Sana içki ve kumarı sorarlar de ki: "İkisinde hem büyük günah ve hem insanlara bazı faydalar vardır. Günahları faydasından daha büyüktür."(Bakara: 2/219).

Bunun üzerine Ömer (radıyallahu anh) çağırıldı ve âyet kendisine okundu. Ömer yine: "Allah'ım şarap hakkında bize tatminkâr bir açıklamada bulun" dedi. Bir müddet sonra Nisa suresindeki: "Ey iman edenler! Sarhoşken ne dediğinizi bilene kadar, cünübken, -yolcu olan müstesna- gusledene kadar namaza yaklaşmayın..."(Nisa: 4/43) ayeti nazil oldu. Ömer (radıyallahu anh) çağırıldı ve âyet kendine okundu. Ömer yine: "Allah'ım şarap hakkında bize tatminkâr bir açıklamada bulun" dedi.

Bir müddet sonra, Maide suresindeki âyet indi: "Ey iman edenler! İçki, kumar, putlar ve fal okları şüphesiz şeytan işi pisliklerdir. Bunlardan kaçının ki saadete eresiniz. Şeytan şüphesiz içki ve kumar yüzünden aranıza düşmanlık ve kin sokmak ve sizi Allah'ı anmaktan alıkoymak ister. Artık bunlardan vazgeçersiniz değil mi?"(Maide: 5/90-91). Ömer yine çağırılıp âyet kendisine okundu. Bu sefer

"Evet Rabbimiz vazgeçtik, vazgeçtik" dedi.{748}

AÇIKLAMA:

Şarap istihlâki, İslâm öncesi Arap cemiyetinde çok yaygındı. Arpa, buğday, hurma, mısır, üzüm, pirinç, bal gibi çok değişik maddelerden şarap yapılırdı.

İslâm gelince, daha Mekke'de iken, şarap meselesine dikkat çekmiş, vahiyde yer vermiş idi. Ancak, böylesi köklü alışkanlıkların yasaklanması birden bire yapıldığı takdirde netice alınmazdı. Bu sebeple yukarıda kaydedilen rivayetten de anlaşılacağı üzere, hafiften şiddete doğru tedrici yasaklamalarla hareket edilmiş, son sözün söylenmesi epeyce te'hir edilmiştir. Ancak yasaklama kesinlikle ortaya konunca, herhangi bir mukavemetle karşılaşılmadan, şarap yüzünden kimseye ceza verilmeden, kesin netice alınmıştır. Mü'minler kendiliklerinden bırakmışlardır.

Biz bu bahsi, Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)'ın mücadele metodu dahil, farklı yönleriyle, ilgili bahiste tahlil edeceğiz, oraya bakılsın (2276. hadis).{749}

12. Hadis-i Şerif

﹛وعن أنس رَضِىَ اللّهُ عَنْهُ قال: ]سألُوا النبىّ ﷺ حتَّى أحْفَوْهُ في المَسْئَلَةِ فَصَعِدَ ذَاتَ يَوْمٍ عَلَى الْمِنْبَرِ فقَالَ: لَا تَسْألُونِى عَنْ شئٍ إلَّا بَيَّنْتُهُ لَكُمْ. فَلَمَّا سَمِعُوا ذلِكَ أرَمُّوا وَرَهِبُوا أنْ يَكُونَ بَيْنَ يَدَيْ أمْرٍ قَدْ حَضَرَ. قَالَ أنَسٌ رَضِىَ اللّهُ عَنْهُ فَجَعَلْتُ أنْظُرُ يَمِيناً وَشِمَالًا فإذَا كُلُّ رَجُلٍ مِنْهُمْ لافٌّ رَأسَهُ في ثَوْبِهِ يَبْكِى؛ فأنْشَأَ رَجُلٌ كانَ إذَا لاحَى يُدْعَى إلى غَيْر أبِيهِ.فقَالَ يَا رسُولَ اللّهِ مَنْ أبِى؟ قَالَ: أبُوكَ حُذَافَةُ. فَقَالَ عُمَرُ: رَضِينَا بِاللّهِ رَبّاً، وَبِالإسْلَامِ دِيناً، وَبِمُحَمّدٍ نَبِيّاً، نَعُوذُ بِاللّهِ مِنَ الْفِتَنِ. فَقَالَ رَسُولُ اللّهِ ﷺ مَا رَأيْتُ في الْخَيْرِ وَالشَّرِّ كَالْيَوْمِ قَطُّ إنَّهُ صُوِّرَتْ لِى الْجَنَّةُ وَالنَّارُ حَتَّى رَأيْتُهُما دُونَ الْحَائِطِ[. أخرجه الشيخان والترمذى .

وزاد فنزلت: ]يَا أيُّهَا الَّذِِين آمَنُوا لَا تَسْألُوا عَنْ أشْيَاءَ إنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ وَقَالَ ابْنُ شِهَابٍ: أخْبَرَنِى عُبَيْدُاللّهِ ابْنُ عَبْدِاللّهِ بْنِ عُتْبَةَ قَالَ: قَالَتْ أمُّ عَبْدِاللّهِ ابْنِ حُذَافَةَ لِعَبْدِاللّهِ: مَا رَأيْتُ قَطُّ أعَقَّ مِنْكَ أَأَمِنْتَ أنْ تَكُونَ أمُّكَ قَدْ قَارَفَتْ بَعْضَ مَا يُقَارِفُ أهْلُ الْجَاهِلِيَّةِ فَتَفْضَحَهَا عَلَى أعْيُنِ النَّاسِ؟ فَقَالَ عَبْدُاللّهِ: لَوْ ألْحَقَنِى بَعَبْدٍ أسْوَدَ لَلَحِقْتُهُ[."وَالاحْفَاءُ" في السؤال استقصاء والاكثار. "وَأرَمَّ" بفتح الهمزة والراء إذا أطرق ساكتاً من خوف. "والرهبة" الخوف والفزع .|﹜