Kütübü Sitte - 4.Cilt kitabının 318. sayfası — Kıraatlar Hakkında Çeşitli Hadisler bölümü. Yukarıdaki okuyucu bu sayfadan açılır; metin aşağıda basılı nüsha görünümüyle.

AÇIKLAMA:

Rivâyetin, Muvatta'daki aslına göre İmam Mâlik, İbnu Şihâb'tan,

يا ايُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذا نُودِىَ لِلصَّلَاةِ مِنْ يَوْمِ الجُمُعَةِ فَاسْعَوْا اِلى ذِكْرِ اللّهِ

(meâlen): "Ey iman edenler! Cuma günü, namaz için ezan okununca, Allah'ı zikretmeye koşun" (Cum'a 9) âyeti hakkında sorunca İbnu Şihâb, Hz. Ömer'in ayeti yukarıda kaydettiğimiz şekilde, yeni فَاسْعَوْا kelimesi yerine فامضُوا kelimesini koyarak okuduğunu söylemiştir.

Muvatta'da gelen açıklamaya göre, İmam Mâlik, sa'y سعى kelimesinin Kur'ân-ı Kerim'de hep amel ve fiil (iş) mânasında kullanıldığı kanaatindedir, gelmek (ikdâm) veya acele etmek (iştidâd) mânasında kullanmamıştır. Bu rivâyeti İmam Mâlik'in, sa'y'dan "koşma"yı anlayanlara karşı delil olarak kullandığı anlaşılmaktadır.Nitekim فَامْضُوا gidin, gelin mânasını ifade eder. Übey İbnu Ka'b ve İbnu Mes'ud'un da Hz. Ömer gibi okuduğu rivayetlerde vardır. Hattâ İbnu Mes'ud'un şöyle söylediği belirtilir: "Şayet ben فَاسْعَوْا diye okuyacak olsam öyle koşar, öyle koşardım ki, sırtımdaki ridâm düşerdi."

İbnu Abdilberr bu rivayetten hareketle: "Hz. Osman'ın tertibindeki Mushaf'a girmeyen şeyle, tefsirde ihticâc etmeye delil var, her ne kadar "Kitabullah için âhad'ın nakliyle ortaya çıkan sünen gibidir" denmemiş bile olsa" der.

Ebu'l-Velid el-Bâci de şunu söylemiştir: "Mushaf'a girmeyen kıraatlar, usul ulemâsından bir cemaat nezdinde âhad rivayetler durumundadır, müsned olsa da olmasa da hüküm aynıdır." Ancak diğer bir kısım âlimler: "Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm)'a isnad edilenler âhad rivâyet sayılsalar da isnad edilmeyenler kârînin şahsî sözü kabul edilir, çünkü bunu tefsir maksadıyla söylemiş olma ihtimali mevcuttur" demiştir.

Ebû Bekr İbnu't-Tîb daha açık konuşmuştur: "Onlarla kıraat câiz olmadığı gibi muhtevasıyla (şu veya bu maksadla) amel de câiz olmaz."

Daha önce 922 numaralı hadiste de bu konuda açıklama geçti.{571}

21. Hadis-i Şerif

وعن أبىّ بن كعب رَضِىَ اللّهُ عَنْه: ]أنَّ رسول اللّه ﷺ قال لَهُ: إنَّ اللّهَ اَمَرَنِى أنْ أقْرَأ عَلَيْكَ الْقُرآنَ، فَقَرأ عَلَيْهِ: لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا، وَقَرَأ فِيهَا: إنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللّهِ الحَنِيْفِيَّةُ المُسْلِمَةُ لَا اليَهُودِيَّةُ وَلَا الْمَجُوسِيَّةُ، وَمَنْ يَفْعَلْ خَيْراً فَلَنْ يُكْفَرَهُ، وَقَرَأ عَلَيْهِ: لَوْ أنَّ لِابْنِ آدَمُ وَادِياً مِنْ مَالٍ لابْتَغى إلَيْهِ ثَانياً، وَلَوْ أنَّ لَهُ ثَانياً لابْتَغٰى إلَيْهِ ثَالثاً، وَلَا يَمْلاُ جَوْفَ ابن آدَمَ إلَّا التُّرَابُ، وَيَتُوبُ اللّهُ عَلى مَنْ تَابَ. أخرجه الترمذى وصححه .

Kütübü Sitte - 4.Cilt — Sayfa 318

Kütübü Sitte - 4.Cilt uygulamada, çevrimdışı