Kütübü Sitte - 4.Cilt — Sayfa 317

AÇIKLAMA:

Bu ayette geçen فروح kelimesini Cumhur فَرَوْحٌ diye okumuş olduğu halde, rivayette görüldüğü üzere Hz. Aişe فَرُوح diye okuyup re'yi merfu kılmıştır. Ebu Bekr, Ebu Zerrîn, Hasan, İkrime, İbnu Ya'mur, Katâde, Ruveys ani'l-Ya'kub ve İbnu Ebî Süreyc ani'l-Kisâî re'yi ötüreli olarak okumuşlardır: فَرُوحٌ şeklinde.{567}

19. Hadis-i Şerif

19. (941)-İbnu Mes'ud (radıyallahu anh) anlatıyor: "Ben, (Kamer sûresinin 15. âyetinde geçen) مدِّكر kelimesini Hz.Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm)'e مُذكر diye okumuştum, düzeltip مُدَّكِر diye okumamı söyledi." [Buhârî, Tefsir, İkterebeti's-Sâ'a 3; Müslim, Müsâfirin 280, (823); Tirmizî, Kırâ'at 1, (2938); Ebû Dâvud, Huruf 1, (3994).]{568}

AÇIKLAMA:

Buradaki ihtilâf bir telaffuz ihtilâfıdır. Kelimenin aslı ذَكَرَ dir. Buradan ifti'âl babına geçip اِذْتَكَرَ nin ism-i fâili elde edilince مُذْتَكِر e ulaşılıyor. Bunun telaffuzunu kolaylaştırmak arzusuyla idgama başvurulunca, "t" harfi ona en yakın olan "d" harfine kalbedilir. Böylece مُذْدَكِر kelimesi ortaya çıkar. Dal ve zâl harflerinin telâffuz yerlerinin yakınlığı sebebiyle ikisini aynı cinse çevirmek düşünülünce iki ihtimâl ortaya çıkıyor: Her ikisi de ya dal olarak, ya da zâl, yani ya مُذّكَر yahut da مُدَّكِّر denecek.

Arapça'da bu çeşit durumlara sıkça rastlanabilir. Şu halde, âyette zikredilen kelimenin okunuş ihtilâfı bu durumdan kaynaklanıyor. Mânâya müessir değildir. Bu rivayete göre, Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm) İbnu Mes'ud (radıyallahu anh)'a مُدَّكِّر şeklinde okumasını söylemiştir. {569}

20. Hadis-i Şerif

20. (942)-İbnu Şihâb anlatıyor: "Cum'a sûresinin 9. âyetini Hz. Ömer'in şu şekilde okuduğunu söylemiştir: إذَا نُودِىَ لِلصَّلَاةِ مِنْ يَوْمِ الجُمُعَةِ فَامْضُوا إلى ذِكْرِ اللّهِ

[Muvatta, Cum'a 5, (1, 106).]{570}