Miftah-ul İman — Sayfa 21

çalıştırır. Ve aynı kudret; aynı zamanda, aynı kanun-u hikmetle zemin sahifesinde yüzbinler kitap hükmünde yüzbinler nevileri beraber, birbiri içinde, iltibassız, sehivsiz yazar, Haşr-i Âzam'ın binler nümûnelerini izhar eder. Ve aynı kudret, aynı zamanda hava sahifesini bir yazar-bozar tahtasına çevirir. Bütün zerrelerini birer kalem uçları ve o kitabın noktaları hükmünde emir ve irâdenin onlara tayin ettiği vazifelerinde istimâl ederek ve bütün o zerrelere herbirine öyle bir kâbiliyet vermiş ki; güya bütün sözleri ve konuşmaları bilir gibi alır, neşreder, şaşırmaz. Küçücük birer kulak, incecik birer lisan olarak istihdam edip unsur-u hava, emir ve irâde-i İlâhî'nin bir arşı olduğunu isbât eder.

İşte bu kısa işârete kıyasen, bu kâinatı bir muntazam şehir, bir mükemmel apartman ve misâfirhâne, bir mûcizatlı kitap ve Kur'ân hükmüne getirip, heyet-i mecmuasından tâ bir zerreye kadar bütün mahlûkât tabakalarını ve dâirelerini ve tâifelerini mîzan-ı ilim ve nizam-ı hikmetle kabzasına alan, tasarruf eden; kudreti içinde hikmetini, rahmetini gösteren ve Rubûbiyet-i mutlakası içinde mevcudiyetini ve vahdaniyetini güneş ve gündüz gibi bildirip tanıttırmasına mukâbil, îmânla tanımak