Miftah-ul İman — Sayfa 51

derece şiddetli ise o derece nurun parlamasını gösterdiği gibi, çok cihetlerle zıddiyet noktasında âyinedarlık ederler. Meselâ; nasılki mevcudât acziyle kudret-i Sâni'a âyinedarlık eder, fakrıyla gınâsına âyinedar olur. Öyle de, fenâsıyla bekasına âyinedarlık eder. Evet zeminin yüzü ve yüzündeki eşcârın kıştaki vaziyet-i fakirâneleri ve baharda şa'şaa-pâş olan servet ve gınâları gâyet kat'î bir surette, bir Kadîr-i Mutlak ve Gâniyy-i Alelıtlak'ın kudret ve rahmetine âyinedarlık eder. Evet bütün mevcudât, güya lisan-ı hâl ile, Veysel Karanî gibi şöyle münâcât ederler; derler ki:

"Yâ İlâhenâ! Rabbimiz Sensin! Çünkü biz abdiz. Nefsimizin terbiyesinden âciziz. Demek bizi terbiye eden Sensin!..

Hem Sensin Hàlık! Çünkü biz mahlûkuz; yapılıyoruz...

Hem Rezzâk Sensin! Çünkü biz rızka muhtacız, elimiz yetişmiyor. Demek bizi yapan ve rızkımızı veren Sensin.

Hem Sensin Mâlik! Çünkü biz memlûküz. Bizden başkası bizde tasarruf ediyor. Demek Mâlik'imiz Sensin...

Hem Sen Aziz'sin, izzet ve azamet sahibisin! Biz zilletimize bakıyoruz, üstümüzde bir