Miftah-ul İman — Sayfa 53

hazinesindedir. Öyle ise hayr isteyen O'ndan istemeli, iyilik arzu eden O'na yalvarmalı... Şu kelimenin hakikatını kat'î bir surette göstermek için, ilm-i İlâhî'nin hadsiz delillerinden bir geniş delilin emarelerine ve lem'alarına şöyle işâret eder ve deriz ki:

Şu kâinatta görünen ef'âl ile tasarruf edip icad eden Sâni'in, bir muhît ilmi var. Ve o ilim, O'nun zâtının hâssa-i lâzıme-i zaruriyesidir, infikaki muhâldir. Nasılki Güneş'in zâtı bulunup ziyâsı bulunmamak kâbil değil, öyle de; binler derece ondan ziyâde kâbil değildir ki, şu muntazam mevcûdâtı icad eden Zât'ın ilmi O'ndan infikak etsin. Şu ilm-i muhît, o Zât'a lâzım olduğu gibi, taalluk cihetiyle her şeye dahi lâzımdır. Yani, hiçbir şey O'ndan gizlenmesi kâbil değildir. Perdesiz, Güneş'e karşı zemin yüzündeki eşya, Güneş'i görmemesi kâbil olmadığı gibi; o Alîm-i Zülcelâl'in nur-u ilmine karşı eşyanın gizlenmesi, bin derece daha gayr-ı kâbildir, muhâldir. Çünkü huzur var. Yani herşey dâire-i nazarındadır ve mukâbildir ve dâire-i şuhûdundadır ve her şeye nüfuzu var. Şu câmid Güneş, şu âciz insan, şu şuursuz röntgen şuâı gibi zînurlar; hâdis, nâkıs ve ârızî oldukları halde, onların nurları, mukâbilindeki her şeyi görüp nüfûz ederlerse;