Miftah-ul İman — Sayfa 59

yapar, istemediğini yapmaz; kasd ve irâde ile işler.

Mâdem ilm-i İlâhîye ve irâde-i Rabbâniye'ye mevcudât adedince, belki mevcûdâtın şuûnatı adedince delâlet ve şehâdet vardır; elbette bir kısım feylesofların irâde-i İlâhiye'yi nefy ve bir kısım ehl-i bid'atın kaderi inkâr ve bir kısım ehl-i dalâletin, cüz'iyata adem-i ıttılâını iddia etmeleri ve tabiiyyunun, bir kısım mevcûdâtı tabiat ve esbaba isnad etmeleri; mevcudât adedince muzaaf bir yalancılıktır ve mevcûdâtın şuûnatı adedince muzaaf bir dalâlet dîvâneliğidir. Çünkü hadsiz şehâdet-i sâdıkayı tekzib eden, hadsiz bir yalancılık işlemiş olur.

İşte, meşîet-i İlâhîye ile vücuda gelen işlerde; "İnşâallah İnşâallah" yerinde, bilerek "tabiî tabiî" demek, ne kadar hata ve muhâlif-i hakikat olduğunu kıyas et...

* * *