Muhâkemât Dersleri — Sayfa 101

Eğer istersen, meşhur Molla Nasreddin Efendi'ye de: "Bu garip sözler umumen senin midir?" Elbette sana diyecektir: "Şu sözler ciltleri dolduruyor. Epeyce ömür ister. Zira bütün sözlerim nevadirden değildir. Ben hocayım. Onların zekâtını da bana verseler razıyım ve kâfidir. Fazlasını istemem. Zira zarâfetimi tabiîlikten çıkarıp tasannûya kalbeder."

Yahu, bu kökten, hurâfât ve mevzuat biter ve tenebbüt eder ve doğru şeyin kuvvetini bitirir!

Nasreddin Hocanın sözleri

Nasreddin Hoca,£"Şöhret, insanın malı olmayanı da insana mal eder">hakikatine güzel bir misaldir. Ona "Bu garip sözler bütünüyle senin midir?" diye sorulsa şöyle cevap verecektir: Şu sözler ciltleri dolduruyor. Epeyce ömür ister. Zira bütün sözlerim sıra dışı değildir. Ben hocayım. Onların zekâtını da bana verseler razıyım ve kâfidir. Fazlasını istemem. Zira zarafetimi doğallıktan çıkarıp yapmacılığa çevirir.

Bediüzzaman, üstteki ifadelerinde, bazı sözlerin meşhur kimselere mal edilmesinin bazı neticelerine şöyle dikkat çeker:

-Bu durum, birtakım hurafelerin dindenmiş gibi görünmesine yol açar.

-Tahkik kapısı bununla kapanır.

-Şöhret sebebiyle bazıları âdeta insanüstü bir konumda göründüğünden, sonradan gelenler onları aşmaya cesaret edemezler. "Söylenmesi gereken her şeyi onlar söyledi, bize söyleyecek yeni bir şey kalmadı. Bize düşen görev onların dediklerini anlamak ve uygulamaktır" şeklinde kanaatlere sahip olurlar. Hâlbuki ilim binasında öncekiler temelleri atmışlar ve birkaç kat çıkmışlardır. Sonradan gelenlerin bu binayı daha da yükseltmeleri ve daha güzel bir şekle sokmaları gerekir. Hakikat noktasında öncekiler sonrakilere söylenecek çok şey bırakmışlardır. Mesela Bediüzzaman "Öncekiler tefsirde her şeyi söylemiş" diye düşünseydi, Risale-i Nur Külliyatı gibi bir tefsir harikasını yazmaya cesaret edemezdi.

"Onlar da adam, biz de adamız" şeklinde meşhur bir ifade vardır. İmam-ı Azam şöyle der:

"Önce Allah'ın kitabına bakarım. Onda bulamazsam, Allah Rasulü'nün sünnetiyle amel ederim. Allah'ın kitabında ve Rasülünün sünnetinde bulamazsam sahabenin görüşüne bakarım, onlardan bazısının görüşünü alır, bazısını da almam. Ama sahabe görüşünü bırakıp başkasının görüşüne de gitmem… Tabiine gelince,