Muhâkemât Dersleri — Sayfa 105

"Benim babam çok zengindi" demek, o kişiyi zengin yapmadığı gibi, "Benim babam âlim adamdı" demek de o kişiyi âlim yapmaz. Benzeri bir şekilde bazı zayıf veya uydurma rivayetleri makbul zatlara nisbet etmek, o rivayetleri gerçekte makbul kılmaz.

Bir şeyin aslını gösteren semeresidir.

Ağacın kökü sağlam olursa, meyveleri de bol ve güzel olur. Meyvelerin kemali, kökün sağlamlığına delildir. Meyvelerin bozuk olması ise kökte bir problem olduğuna işarettir. Benzeri bir şekilde -mesela- bütün hadisler kök itibarıyla Allah rasülüne dayandığından meyveleri güzeldir. Ama uydurma bir hadis olarak bazı kitaplarda yer alan -mesela-£"Kadınlarla meşveret edin, ama dediklerinin tersini yapın">rivayeti meyveleri itibarıyla problemlidir. Zira Kur'anda onlarla meşvereti gösteren ayetler olduğu gibi, "Yaşayan Kur'an" hükmünde olan Hazreti Peygamber fiilen onlarla meşveret yapmıştır ve bir takım meselelerde onlara danışılmasını emretmiştir.

Birinin malına başka mal velev kıymetli de olsa karışırsa, malını kıymetsiz ettiği gibi, haczetmesine dahi sebep olur.

Birisinin kitabına, mesela kaynak göstermeden kıymetli bilgiler konulsa, kitabın toplatılma sebebi olur. Benzeri bir şekilde aslında Hazreti Peygambere ait olmayan bir kısım rivayetleri sanki ona aitmiş gibi gösteren ve kitabına alan birinin kitabı kıymetsiz olur.

Müfessir-i Kur'ân olan ehadîs-i sahiha bize kifayet eder.

Sahih hadisler, Kur'ân'ı anlamamız noktasında bize yeter, Kur'ân'ın uydurma rivayetlerle açıklanması hem doğru değildir hem de buna bir ihtiyaç yoktur.

Mantığın mizanıyla tartılmış olan tevârih-i sahihaya kanaat ederiz.