Muhâkemât Dersleri — Sayfa 110

Dakka bir gol bir:Bir işe başlar başlamaz kötü bir gelişmeyle karşılaşmak.

Direkten dönmek: Ramak kalmak.

Gol atmak:Birini zor duruma düşürmek.

Gol yemek: Birinin yaptığı bir işe karşılık verememek, yanlışı görülmek.

Markaja almak: Bir kişiyi sıkı takibe almak.

Pas vermemek: Karşı cinse umut ve cesaret vermemek, gösterilen ilgiye kayıtsız kalmak.

Sahaya inmek:Beklenen bir işe başlamak.

Sarı kart göstermek:Uyarıda bulunmak.

Ters köşeye yatırmak: Kandırmak.

Topu taca atmak: Sürüncemede bırakmak, üstüne alınmamak.

Uzatmaları oynamak:Çok yaşlanmak, ölüme yakın olmak.

Lafz-ı müşterek ve teradüf

Üstteki metinde "iştirak"ten murat "lafz-ı müşterek"tir.Lafz-ı müşterek,"Yüz" kelimesinde olduğu gibi, yazılışı aynı olmakla beraber farklı anlamlara gelebilen kelimeye denir. Hangi anlama geldiği, genel muhtevadan anlaşılır.Teradüf ise, sene ve yıl kelimelerinde olduğu gibi, farklı kelimelerin aynı anlamı ifade etmesidir.

Zâhir bazan aldatır

Bediüzzaman'ın£"Öyleyse, her şeye zâhire göre hükmetmemek gerektir">ifadesi çok önemli bir esastır. Şöyle ki:

Bazı şeyler zâhirine göredir. Hatta£"Nasslar zahirine göredir">şeklinde bir usûl kaidesi vardır. Ama her genel kuralın istisnaları olabildiği gibi, bunun da istisnaları vardır. Dolayısıyla "Bütün nasslar zahirine göre değildir." Nice âyet ve hadiste metni zahirine göre anlamak, o metni anlamamak demektir. Mesela bazı kitaplarda "Ahir zamanda mehdi geldiğinde Ashab-ı Kehf mağaralarından çıkacaklar" rivayeti geçer. Bunu zahirine göre anlarsak, üç yüz yıl mağarada uyuyup sonra uyandırılan ve ardından da vefat eden Ashab-ı Kehfin yeni bir uyandırılma hadisesiyle karşılaşacaklarını zannederiz. Ama bunu bir sembol olarak anlamak daha sağlıklı olacaktır. Kur'ân-ı Kerim'de Ashab-ı Kehf anlatılırken onların genç