Muhâkemât Dersleri — Sayfa 134

"(Allah)analarınızın karınlarında sizi üç karanlık içinde bir halden başka hale çevirerek yaratır."

Buradaki üç karanlık tefsir kitaplarında farklı şekillerde açıklanmıştır. Ama bunun en sağlıklı yorumu, doğum uzmanı olan ilim adamlarından alınabilecektir.

Saati kırılan birinin terziye gidip de "Saatimi dik" demesi ne kadar abes ise, böyle özel uzmanlık gerektiren yerlerde bir medrese âliminin sözünü esas almak da öyle problemli olabilir.

İşaret:

Bu mukaddimenin üssü'l-esası budur ki: Sâni-i Zülcelâl'in hilkat-i âlemde cârî ve taksimü'l-a'mâl kaidesinden akan kanun-u tekemmül ve terakkîde mündemiç olan rıza ve işaretinin imtisâli farz iken, itaat tamam edilmemiştir. Şöyle:

Kaide-i taksimü'l-a'mâli muktazi olan hikmet-i ilâhiyenin dest-i inâyetiyle beşerin mahiyetinde ekmiş olduğu istidâdât ve müyûlâtla şeriat-ı hilkatin farzü'l-kifayesi hükmünde olan fünûn ve sanayiin edasına bir emr-i mânevî vermişken, sû-i istimâlimizle o istidattan tevellüd eden meyle kuvvet ve medet verici olan şevki, bu hırs-ı kâzip ve şu re's-i riyâ olan meylü't-tefevvuk ile zayi edip söndürdük. Elbette, isyan eden cehenneme müstehak olur. Biz de, bu hilkat denilen şeriat-ı fıtriyenin evâmirine imtisâl edemediğimizden cehennem-i cehl ile muazzeb olduk. Bu azaptan bizi kurtaracak, taksimü'l-a'mâl kanunuyla amel etmektir. Zira seleflerimiz taksimü'l-a'mâlin ameliyle cinân-ı ulûma dâhil olmuşlardır.

Taksimu'l-a'mâl kaidesi

Mesleksiz birine "Ne iş yaparsın?" diye sorulduğunda "Ne iş olsa yaparım" cevabını verebilir. Ama böyle birine kimse itibar etmez. Cenab-ı Hak, âlemde"Taksimu'l-a'mâl:İş bölümü"kaidesini bir prensip edinmiştir. Yani O, her varlığa belli vazifeler gördürür. Mesela güneş gündüzleri aydınlatır, ay da geceleri… İpek böceği ipeğini örer, arı da balını yapar... Elma ağacı elma verir, portakal ağacı ise portakal… Bunlardan birinin yaptığı diğerinden istenilmez. Bunlardan her biri kendi sanatında büyüktür.

İnsanların âlemdeki bu kanuna bakıp her birinin belli bir alanda ileri gitmesi, vazife yapması lazım gelirken, yalancı bir hırs ile ve riyanın başı olan "üstün gelme meyli" ile pek çok insan pek çok sahaya el attı. Böyle olunca da hiçbirinde