Muhâkemât Dersleri — Sayfa 152

Hâtime

Ey hariçten ve uzaktan İslâmiyet'i tenkit etmeye çalışan insafsızlar! Aldanmayın. Muhakeme edin. Nazar-ı sathî ile iktifa etmeyin… Zira şu sizin bahanelerinize sebep olanlar, lisân-ı şeriatta ulemau's-sû ile müsemmâdırlar. Onların muvâzenesizlik, zâhirperestliklerinden neşet eden hicabın mâverâsına bakınız. Göreceksiniz ki, her bir hakikat-i İslâmiye, necm-i münîr gibi bürhan-ı neyyirdir. Nakş-ı ezel ve ebed, üzerinde görünüyor.

Evet, kelâm-ı ezelîden gelen, ebede gidecektir.

Ulemau's-sû

Dini doğru anlamak, ona muhatap olan herkesin en önemli bir görevidir. Özellikle de dini anlatma durumunda olan kimselerin onu doğru anlamaları ve anlatmaları çok daha büyük bir öneme sahiptir. Dinin dengelerini bilmeyen, zahirine takılıp kalan kimseler -velev âlim de olsalar- ulemau's-sû olurlar.Ulemau's-sû, kötü âlimler demektir. Hemen her meslekte işin ehli olmayan kimseler olduğu gibi, din adına konuşan kimselerden de na-ehiller çıkabilmektedir. Dıştan İslam'ı tenkide çalışanların bunların sözlerini esas alarak değerlendirmeler yapmaları, insafsızlıktır.

Bediüzzaman bu tür âlimlerin iki özelliğine dikkat çeker:

1-Muvâzenesizlik.

2- Zâhir-perestlik.

Yani dengesizlik ve dış görünüşe takılıp kalmaları. Bu iki özellik İslam güneşinin önüne bir perde olmuş, haşmetiyle görülmesini engellemiştir. Hâlbuki İslam'ın her bir hakikati ışık saçan bir yıldız gibi parlak bir delildir. Ezel ve ebed nakşı üzerinde görünmektedir.

Onların bu tür problemli anlatımına mukabil İslam'a dışarıdan bakan ve uzaktan onu tenkit etmeye çalışanlara düşen iki görev vardır:

1-Muhakeme etmek.

2- Nazar-ı sathî ile / yüzeysel bakışla yetinmemek.

Fakat esefa! Hubb-u nefis ve taraftar-ı nefis ve acz ve enaniyetten neşet eden teberrî-i nefisle kendi kabahatini başkasına atıyor. Şöyle yanlışa muhtemel olan sözünü veya hataya kabil olan fiilini, bir büyük zata veyahut muteber bir kitaba, hatta bazen dine, çok defa hadise, en nihayet kadere isnad etmekle, kendini teberrî etmek istiyor. Hâşâ,