Muhâkemât Dersleri — Sayfa 187

2- Müslümanlar olarak böyle güzel bir sonuca çok ihtiyacımız vardır. Bununla ilgili alt yapı ve vasıtaların meydana gelmiş olması, bunu daha da hızlandıracaktır. Mesela Müslümanlar olarak İslam'ı herkese duyurmaya çalışmak bir görevimizdir. Eski zamanın şartları içinde bunu gerçekleştirmek çok da kolay değildi. Ama günümüzde ulaşım ve iletişim imkânlarının çok çok kolaylaşması bu vazifeyi ifa etmeyi de kolaylaştırmıştır. Televizyonlarla ve internet vasıtasıyla dünyanın hemen her tarafındaki insanlara ulaşabilmektedir.

3- Dinler yarışı içinde, Müslümanlarda olan gıbta, rekabet ve vicdanların derinlerinde bulunan kin bunu sağlayacaktır. Özellikle İslam âlemini sefalette, başka yerleri refah içinde görmek, tam bir uyanışa yol açacaktır.

4- İslam'ın kendisinde buna fıtrî bir kabiliyet vardır.

- Müslümanlar tevhid ehli olduğundan kolayca bir ve beraber olabilmeleri,

- İslam coğrafyasının özelliği olan mutedillik ve insanlarındaki mizacın itidalli oluşu,

- Zamanın getirmiş olduğu zihinlerdeki aydınlanma,

- Medeniyetin kanunu olan fikirlerin birbirine katılımı,

- Bedeviliğin lazımı olan fıtrattaki selamet,

- Fakirliğin neticesi olan hafiflik ve teşebbüse cesaret özellikleri, bu fıtrî durumu takviye etmektedir.

5- Bu beşinci madde, -farklı yorumlara da açık olduğunu kabulle beraber- başlıca şu üç esasa dikkat çekmektedir:

- Îla-yı kelimetullah

- Medeniyet arzusu

- Yenilik meyli.

Îlâ-yı kelimetullah, Allah'ın dinini yüceltmek ve yaymaktır. Bu zamanda bunun yolu maddeten ilerlemeye bağlıdır.

Keza medeniyet arzusu ve yenilik meyli Müslümanların önünü açan durumlardandır. Bunlar,

- İslâmiyet'in emriyle

- ve zamanın ilcââtıyla

- ve şiddetli fakirliğin zorlamasıyla

- ve her arzuyu öldüren ümitsizliğin ölmesiyle hayat bulan ümit ile mücehhezdirler.

Bizde bu şekilde önümüzü açan durumlar olduğu gibi, yabancılarda da onların önünü kapayan durumlar vardır. Bu da Müslümanların galebesine yardım eden bir durumdur. Şöyle ki: