Muhâkemât Dersleri — Sayfa 218

Ülfet hastalığı

İnsanı etrafına dikkatle bakmaktan alıkoyan en büyük bir sebep, ülfettir.

Ülfet,

- Cehl-i mürekkebin hemşiresi,

- Sathi bakışın annesidir.

Bir şeyi bilmemek, cehildir. Bilmediğini bilmemek, yani bilmediğinin farkına varmamak ise, cehl-i mürekkep... İçinde yaşadığımız şu harika âlemde, güneşin her gün doğup batması, her sene bahar ve kış olması gibi olaylar devamlılık arz ettiğinden pek çok insanda harikalığı örten bir perde olmuştur.

Ülfet, çevremize "Ben bunları biliyorum" tarzında bakmaktır. Böyle bir bakış, etrafımızda olup biten harikaların üstünü örter.

Ülfet, insanın yaşadığı çevreye alışmasına ve bunun neticesinde çevrede olup biten olaylara sathi bakmasına yol açar. Ülfet hem Allah'ı hem de İlahî san'at eseri olan tabiatı tanımamıza büyük bir engeldir.

Şöyle bir temsille konuyu biraz daha açabiliriz:

Harika bir şehir farzedelim. Bu şehirde her ev, planıyla, sitiliyle bir mimari şaheser; bu şehri meydana getiren evlerin her bir taşı, binler nakışla nakışlanmış, duvarları en antika tablolarla süslenmiş olsun. Şimdi bu şehrin sakinleri iki halden birisini yaşayacaklardır: Ya hayretten kendilerinden geçecekler veya ülfet sebebiyle bu harikalığın farkına varmayacaklardır. İşte kâinat o şehirdir. En küçük zerresinden en büyük kürelerine kadar baştan sona harikalarla doludur. Bunun farkına varanlar hayret ve muhabbetle kendinden geçmiş, ülfetle bakanlar ise, okuma bilmeyenlerin kitaba bakması gibi, bakıp geçmişlerdir. Kur'ân böyle bir bakışa şöyle dikkat çeker:

"Göklerde ve yerde nice âyetler var ki, insanlar onlara uğrarlar, ama aldırmayıp geçer giderler."

Kur'ân-ı Hakîm ülfetle bakılan âfak ve enfüse dikkatle nazar etmeyi emreder."Bakmazlar mı?", "Bakın…"şeklinde nice âyet, âleme yüzeysel bir bakışla bakan gözleri açmak içindir.