Muhâkemât Dersleri — Sayfa 222

"Âyet"kelimesi "alâmet, emâre, ibret, mu'cize" gibi anlamlara gelir. Bu kelime, hem Kur'ân ayetleri için, hem de kâinat kitabını meydana getiren varlıklar için kullanılmıştır. Mesela "bayrak, devletin bir alâmet ve ayetidir." Salt bir bez parçası olmanın ötesinde devletin bir sembolü olduğu gibi, her bir varlık da Allah'ın varlık ve birliğinin, kemâl sıfatlarının bir sembolüdür.

Şu kelâmî ayetler, Allah'ın tekvinî ayetlerinden bir kısmını bize bildirir:

"Muhakkak ki, göklerde ve yerde mü'minler için ayetler vardır.

Sizi yaratmasında ve üretip yaydığı hayvanlarda yakîn sahipleri için ayetler vardır.

Gece ve gündüzün değişmesinde, Allah'ın gökten rızık sebebi olarak yağmuru indirip, bununla yeryüzünü ölümünden sonra diriltmesinde ve rüzgârları çevirmesinde de akıl sahipleri için âyetler vardır.

İşte bunlar Allah'ın ayetleridir. Onları hak olarak sana okuyoruz.

Artık Allah'a ve ayetlerine inanmadıktan sonra hangi söze inanacaklar?"

Bu ilâhî ayetler bütün insanlığa hitap ettiği gibi, "tabiat olayı" olarak gördüğümüz"tekvinî ayetler"de bütün insanlığa hitap etmektedir. Fakat bu ayetlerden istifade edenler; "mü'minler, yakîn sahipleri ve akıl sahipleridir." İnkârcılar veya şüpheler içinde kıvrananlar bu ilahi âyetlerden istifade edemezler, o âyetlerin ne anlama geldiğini bilemezler, nakıştan manaya geçemezler. Okuma bilmeyen birisinin, kitaba bakıp seyredip geçmesi gibi, kâinat kitabını seyredip geçerler.

Ezcümle: Bugünlerde bir hikâye buna misal olabilir: Fahir olmasın, zaman-ı sabâvetimden beri üssü'l-esas-ı meslekim, ifrat ve tefritle hakâik-i İslâmiyet'e sürülen lekeleri temizlemek ve o elmas gibi hakikatlerine saykal vurmak idi. Bu mesleğime tarih-i hayatım, pek çok vukuatıyla şehadet eder.

Bununla beraber, bugünlerde küreviyet-i arz gibi bedihî bir meseleyi zikrettim. O meseleye temas eden mesâil-i diniyeyi tatbik ve tevfik ederek düşmanların itirâzâtını ve muhibb-i dinin vesveselerini defeyledim. Nasıl ki mesâilde mufassalan gelecektir…

Sonra, gulyabânî gibi hayâlâta alışan zâhir-perestlerin dimağları kabul etmeyecek gibi göründüler. Fakat asıl sebep başka garaz olmak