Muhâkemât Dersleri — Sayfa 227

rın nasıl yapılması gerektiğini bize öğretir, fiiliyatıyla rehberlik yapar. Yoksa acıkmayan ve yemeyen bir peygamber, bu konuda bize örnek olamazdı. O zaman insanlar "O bir peygamber, biz Onun yaptığını yapamayız" derlerdi. Hâlbuki peygamberin beşerî yönü bizleri "O bir peygamber, biz de Onun yaptığını yapmalıyız" demeye sevk etmektedir.

Hem de harikulâdenin izharı tasdik-i nübüvvet içindir. Tasdik ise, zâhir olan mu'cizatıyla ekmel-i vecih ile hâsıl olabilir. Eğer hâcetten fazla harika olsa, ya abestir veya sırr-ı teklife münâfidir. Zira teklif, nazarî olan şeyde bir imtihandır. Bedîhiyat veya bedahete yakın olan şeylerde ednâ, âlâ ile müsâvi olabilir. Veyahut cereyan-ı hikmetin sırrına teslim ve itaate muhaliftir. Hâlbuki peygamberler herkesten ziyade ubudiyet ve teslime mükelleftirler.

Mu'cizenin yeri

Ehl-i sünnet peygamberlerin mu'cizeleri olmasını hak olarak görür. Hz. Musa'nın asası misali peygamberlerin mu'cizeleri bulunmaktadır.

Mu'cize gibi sıra dışı şeylerin izharı peygamberliğin tasdiki içindir. Tasdik ise, zâhir olan mu'cizeleriyle en mükemmel bir şekilde hâsıl olabilir. Eğer ihtiyaçtan fazla hârika olsa, ya abestir veya teklif sırrına aykırıdır. Zira teklif, nazarî olan şeyde bir imtihandır. Bedihi veya bedahete yakın olan şeylerde en aşağı, en yukarıda olan ile eşit olabilir. Mesela güneşin varlığını kabulde bir cahille âlim arasında fark yoktur, çünkü güneşin varlığı bedihidir. Ama imanî meselelerde -tabir yerindeyse- mum ışığından güneşe kadar mertebeler vardır. Veyahut hikmetin cereyanı sırrına teslim ve itaate muhaliftir. Hâlbuki Peygamberler herkesten ziyade ubudiyet ve teslime mükelleftirler. Peygamberler, Allah'ın tabiata koyduğu kanunlara en ziyade itaat eden kimselerdir. Bundandır ki, sebeplere sarılarak mücadelelerini yapmışlar, "Ben peygamberim, Allah bir anda beni muvaffak kılsın" gibi bir tavra girmemişlerdir. Peygamber Efendimizin on üç yıllık çetin bir mücadeleden sonra Medine'ye hicrete mecbur olması, hatta Uhud Harbinde yaralanması gibi haller bu durumu açıkça göstermektedir.

Ey şu perişan sözlerime nazar eden tâlib-i hak! Senin mahiyetinde ekilmiş olan müyûlât, şu On İki Mukaddime'de, sükûnuyla beraber cereyan eden şems-i hakikatin ziyasıyla neşv ü nema bulup çiçekler açacaktır…