Muhâkemât Dersleri — Sayfa 267

Allah'ın mülkü çok geniş, Kaf'a da yer var!

Üçüncüsü:Hem de Sâni'in mülkü geniştir, aşağı âlemde yer alan bu küreye münhasır değildir. Uzay ise gayet geniş, Allah'ın dünyası gayet büyük olduğundan hayret verici olan "Kaf"ı içine alabilir. Fakat İlahi günler ile beş yüz sene bizim küreden uzak olmakla beraber dalgaları karar kılıp sakinleşmiş olan semaya temas etmek, aklen mümkündür. Zira "Kaf"ın sema gibi şeffaf ve göze görülmez olması caizdir.

İlahi günler

Kur'ân-ı Kerimde bin sene ve elli bin seneye de gün ifadesi kullanılır. Bu bir yönüyle zamanın izafi olduğuna da işaret etmektedir. İlgili iki âyette şöyle geçer:

"Şüphesiz Rabbinin nezdinde bir gün, sizin saydıklarınızdan bin sene gibidir."

"Melekler ve ruh, miktarı elli bin sene süren bir günde ona(Allah'a) yükselir."

Ve râbian: Neden caiz olmasın ki, Kaf, daire-i ufuktan tecelli eden silsile-i âzamdan ibaret ola? Nasıl ufkun ismi de Kaf'a me'haz olabilir. Zira devair-i mütedahile gibi nereye bakılırsa silsilelerden bir daire görülür. Gide gide nazar kalır, hayale teslim eder. En nihayet hayal ise, selâsil-i cibâlden bir daire-i muhiti tahayyül eder ki, semânın etrafına temas ediyor. Küreviyet sırrıyla, beş yüz sene de uzak olursa, yine muttasıl görünür.

Kaf ve dağ silsileleri

Dördüncüsü:"Kaf"ın, ufuk dairesinden tecelli eden en büyük silsileden ibaret olması caizdir... Nasıl ufkun ismi de "Kaf"a me'haz olabilir. ("Ufuk" derken de Arapça yazılışında "Kaf" harfi bulunmaktadır.) Zira iç içe daireler gibi nereye bakılırsa, silsilelerden bir daire görülür. Gide gide nazar kalır, hayale teslim eder. En nihayet hayal ise dağ silsilelerinden kuşatıcı bir daireyi hayal eder ki, semanın etrafına temas ediyor. Kürevî olmasının sırrıyla, beş yüz sene de uzak olursa yine bitişik görünür.

Burada geçen"beş yüz sene"ifadesi, yaya olarak devamlı gidilse beş yüz senede kat edilecek mesafe olarak değerlendirilebilir. İnsanın normal yürüyüşle bir saatte ortalama 5 km. yol aldığı kabul edilir. Buna göre bir günde 5×24=120 km. yol alınır.