Muhâkemât Dersleri — Sayfa 34

1-İman

2-İbadet

3-Ahlak

İslam dini en güzel ahlâkı ve en kâmil insan modelini ortaya koymakla beraber, uygulamada İslam'a göre yaşanmaması gayr-i Müslimlerin İslam'ı kabullerinde önemli bir engel olmuştur. İslam bir vadide, Müslümanlar başka vadide olunca, kuvvetli bir cazibe meydana gelmemiştir. Bediüzzaman şöyle der:

"Eğer biz ahlâk-ı İslâmiye'nin ve hakâik-i imaniyenin kemalâtını ef'alimizle izhar etsek, sair dinlerin tâbileri elbette cemaatlerle İslâmiyet'e girecekler; belki Küre-i Arz'ın bazı kıt'aları ve devletleri de İslâmiyet'e dehalet edecekler."

Biz İslâm ahlâkının ve iman hakikatlerinin güzelliklerini yaşantımızla göstersek, diğer dinlerin mensupları elbette cemaatlerle İslâmiyet'e girecekler; belki dünyanın bazı kıt'aları ve devletleri de İslâmiyet'e dâhil olacaklardır.

7- Ümitsizlik

Halimizin perişaniyetini ve tembelliği netice veren ümitsizlik, her türlü kemale engel olur. Ümitsiz biri aşk ve şevkle geleceğe hazırlanamaz. Gayr-i Müslimlerin iman etmelerinden ümidini kesen bazı Mü'minler kendi dünyalarında kalmış, bu cihan-şümul mesajı onlara hakkıyla ulaştıramamıştır. Nitekim günümüzde de aynı illete müptela olanlar İslam'ı tebliğ edemezken, ümit ile yola çıkanlar aşkla ve şevkle İslam'ı başkalarına ulaştırma uğraşısı vermektedir.

8- "Din-ilim çatışması" tevehhümü

İslâm'ın mazide insanlık âlemine hükmetmesine en büyük bir engel, İslam dini ile müsbet ilimlerin bazı meseleleri ortasında tevehhüm edilen çatışmadır. Bu mâni, bizimle gayr-i Müslimler ortasında müşterektir. Çünkü onlar "Din ayrı bilim ayrı" deyip kendi dinlerine karşı gevşek davrandıkları gibi, İslam dinini de aynı kategoriye sokmak istemişlerdir. Keza bizde de bazıları aynı hataya düşmüşlerdir.

Din-ilim çatışması ifadesi, özellikle Avrupa'daki Rönesans ve reform hareketlerinden sonra sıkça kullanılan bir kavram olmuştur. Ancak "Din-ilim çatışması" denildiğinde, her şeyden önce "Hangi din" diye sorulması gerekir. Zira genel manada dine karşı yapılan tenkit ve hücumlar Batı menşeli olduğu gibi, tenkide muhatap olan din de Hıristiyanlıktır.