Muhâkemât Dersleri — Sayfa 365

şekilde ifade edilmesidir. Şiir bir kelâmdır. Güzeli güzel, çirkini çirkindir. Hz. Peygamber, şiir hakkında şöyle der:

"Şiirin bir kısmında hikmet vardır."

Bediüzzaman bu kısımda bazı şiirlere de yer vermiştir. Bunun sebebi, şiirdeki kelimelerin özenle seçilmesi sebebiyle maksada daha ziyade hizmet etmesi olabilir. Bu şekilde şiirle istişhad, pek çok tefsir kitabında görebileceğimiz bir durumdur.

Eğer istersen bu beyitlerin içlerine gir. Bir derece seyre layık noktalar vardır: İşte çevik olan atına binmiş, nazenin karşısında gençleşmek isteyen ihtiyar babanın sakalının içine bak, belâğatın çok anahtarlarını bulacaksın:

"O (dilber) dedi: Yaşlandın, ihtiyar oldun.

Ben de dedim: Bu, zamanın olaylarının tozudur."

Yani, "Durum senin dediğin gibi değildir. Gördüğün beyazlık zamanın musibetlerinin gürültüsünden ayakları altında çıkıp sakalıma konmuş bir beyaz tozdur."

Şiir, İbn-i Mutezz'e aittir. (861-908)

Hem de,

Yani, "Sakalımın beyazlanmakla parlaması seni korkutmasın. Zira nur-u mütecessim gibi dimağdan erimiş sakaldan mecrâ bulup kendini gösteren fikir ve edebin tebessümüdür."

Fikir ve edep nuru

Nur kavramı güneşin ışığında maddi olarak tecessüm eder. Ama bu nurdan başka "iman nuru, ilim nuru, hakikat nuru" gibi başka nurlar da vardır. Bu beyitte ise, "fikir ve edep nurundan" söz edilmektedir. Bu nur, yılların tecrübesiyle meydana gelmiş, dimağdan eriyerek sakaldan bir mecra bulmuş ve kendini göstermiştir. Bazı ağaçlarda ancak on yıl sonra meyve meydana gelmesi gibi, sakaldaki bu fikir ve edep nurunun meydana gelmesi de uzun yıllara bağlı bir durumdur.

Şiir, Ebu Temmam'a aittir. (805-846)

Hem de,