Muhâkemât Dersleri — Sayfa 379

- ve ayrılıktan olan ızdırabı sağda

- ve ta'zim, te'dib ve iştiyakı sola

- ve merhamet etmeyi ve lütfu gerektiren sevgilinin güzelliklerini önlerine

- ve hediye olarak övgünün gerdanını ve senanın incilerini ellerine almakla beraber,

-"Gönülleri tutuşturan ateş"denilmeye layık olan o ateşi söndürmek için kavuşma âb-ı hayatını kendine celbeden faziletlerini sayarak anlatmak suretiyle ihtiyacı arzederler.

Öyle görülüyor ki bu gibi durumlarda bilinen manadan başka daha nice mana tabakaları başlarını çıkarmakta ve arz-ı endam etmektedir.

Bize heyecan veren durumlarda iç dünyamızda meydana gelen dalgalanmaları ve çalkantıları kelime ve cümle kalıplarına dökebilsek aslında ne kadar zengin bir iç dünyaya sahip olduğumuz görülecektir. Ama hemen herkesin nefsinde tecrübe etmesiyle sabir olduğu üzere, hissiyatımızın az bir kısmını ifade edebiliriz, diğerleri ise içimizde bize has manalar olarak kalır.

Nâr-ı mûkade

Bu ifade Hûmeze suresinde geçer. İnsanları arkadan çekiştiren, kaş göz işareti yapıp alay eden, ömrünü mal toplamakla geçiren kimsenin akıbeti anlatılırken, böyle birinin "Hutame"ye atılacağı ifade edilir. Hutame cehennemin isimlerinden biridir. Âyette"Allah'ın tutuşturulmuş ateşi"şeklinde tasvir edilir. Bu ateş gönüllere kadar işleyip yakacaktır.

Bediüzzaman üstte, aşkı böyle bir telmihle anlatmaktadır.

Eğer korkmuyorsan, İbn-i Farıd'ın veya Ebû Tayyib'in gözlerinden müthiş olan vicdanlarına bak ve vicdanın tercümanı olan

Hem de,

Hem de,

Hem de,