Muhâkemât Dersleri — Sayfa 383

Bana seni gerek seni."

İlahi aşkın kaynağı marifetullah, yani Allah'ı bilmektir. Allah'ı bilen elbette Onu sevecektir. Çünkü insanı sevgiye yönelten, güzellik ve nimet gibi durumlardır. Allah bütün güzelliklerin kaynağı olduğu gibi, bütün nimetler de ondandır. Bunu bilen kâmil bir mümin sevdiklerini Allah namına sever. Bu meyanda Leyla'yı da Allah'ın ona bir ikramı ve hediyesi, hayat yolunda bir yol arkadaşı olarak sevmesinde bir beis yoktur.

İşaret:

Nasıl bir hükûmetin intizamında, her memura istidadı nisbetinde, vazife derecesinde, hizmet miktarınca ücret vermek lâzımdır. Öyle de, böyle merâtib-i mütefâviteden ihtilât eden mânâlar ise, garaz-ı küllî olan mesûk-u lehü'l-kelâmın merkezine kurbiyet nisbetinde ve maksuda hizmet derecesinde, her birine inayet ve ihtimamda hisse ve nasiplerini taksim-i âdil ile tefrik etmek gerektir. Tâ ki

- o muâdeletle intizam ve

- o intizamdan tenasüp

- ve tenasüpten hüsn-ü vifak

- ve o hüsn-ü vifaktan hüsn-ü muâşeret

- ve o hüsn-ü muâşeretten kelâmın kemâline bir mizanü't-ta'dil çıkabilsin.

Yoksa vazifesi hizmetkârlık ve tabiatı çocukluk olanlar, büyük rütbeye girmekle tekebbür eder. Tekebbür etmekle tenasübünü bozup muâşereti teşviş eder.

Her şeye hakkını vermek

Hükümetin sisteminde her memura kabiliyeti nispetinde, vazife derecesinde, hizmet miktarınca ücret verilir. Onun gibi, farklı mertebelerde birbirine karışan manalara, asıl maksat olan kelâmın sevk edilme gayesinin merkezine yakınlığı nisbetinde ve maksuda hizmeti derecesinde her birine ilgi gösterilmeli, ihtimamda hisse verilmeli ve nasiplerini âdil bir taksim ile ayırt etmelidir. Ta ki,

- o adaletli taksim ile intizam

- ve o intizamdan tenasüp

- ve o tenasüpten güzel bir uygunluk

- ve o güzel uygunluktan birbiriyle güzel bir geçim