Muhâkemât Dersleri — Sayfa 43

İslam Dini elmas bir kılıca benzer. Asırların birikimi olarak meydana gelen ifrat veya tefrit değerlendirmeler ise o kılıcın üzerini kaplayan tozlar gibidir. Bu eser, o tozları almak ve o kılıcı keskin hale getirmek içindir.

İm'ân-ı nazarla bakmak

İm'ân-ı nazar, meşgul olduğu meseleyi dikkatle düşünmek ve inceden inceye tedkik etmektir. Bunun mukabili sathi nazar yani yüzeysel bakıştır. Özellikle derinlemesine düşünmeyi gerektiren konular im'ân-ı nazarda bulunmadan anlaşılmaz.

İslâmiyet'te olan tarik-i müstakîm

İslamiyet, aşırılıklardan uzak ve istikametli bir şekilde orta yolda gitmektir. Kur'ân bunu şöyle ifade eder:

"Böylece, sizi vasat / istikametli bir ümmet yaptık."

İfrat ve tefrit iki aşırı uçtur. Bunların ortası olan vasat ise, istikamet ve adalettir. İslamiyet, her türlü aşırılıkları red ile orta yolu insanlara gösterir. İslam'ın bildirdiği gerçekleri kabul noktasında din düşmanları hep tereddütle bakarken, Müslümanların kimileri de bu gerçekleri gerçekte olduğu gibi anlamamış, din adına soğuk bir taassup sergilemiştir. Bediüzzaman böyleleri hakkında"sadîk-ı ahmak"(ahmak dost) tabirini kullanır. Bu kimselerin mümeyyiz vasfı£"dinde hassas, muhakeme-i akliyede noksan kimseler">olmalarıdır. Bunların niyetleri aslında iyidir, ama aklî muhakemeleri gelişmediğinden "kaş yapayım derken göz çıkarmakta", fayda veriyorum zannıyla zarar verebilmektedir.

İşte bu Muhâkemât eseri, dinde olan orta yolu göstermeyi hedeflemektedir. Aşırı uçlardan birinde yer almaktan kurtulan Hak yolun yolcuları, böylece vahyin ve aklın rehberliğinde tam bir istikametle hem bu dini yaşayacaklar hem de İslam'ı her tarafa yayacaklardır.

Âkıl sıddıklar

Âkıl, akıl sahibi demektir. 2013 yılında devletimizin başlattığı  "Barış ve Çözüm Sürecinde" bu kelime "âkıl adamlar" şeklinde sıkça kullanılmıştı. Bunun "âkil" şeklinde kullanımı ise doğru değildir.

Bediüzzamanın üstte metinde kullandığı "Âkıl sıddık" kavramı "Aklı başında dosdoğru kimse" anlamına gelir. Bu iki özellik insana kalite katar. Ama bunlar tek