Muhâkemât Dersleri — Sayfa 459

mevhum ve itibarî olan kavânîn ve şuursuz olan esbab-ı tabiiye ise: Bu kadar hayret-feza silsileler ve bu silsileleri teşkil eden ve efrad denilen dehşet-engiz hadsiz makine-i acîbe-i ilâhiyenin tasnî ve icadına adem-i kabiliyetleri cihetiyle, her bir fert ve her bir nevi, müstakillen Sani-i Hakîm'in yed-i kudretinden çıktığını ilân ve izhar ediyor.

Her nev' müstakil

Fenler; Jeoloji, Zooloji ve Botanik bilimlerinin diliyle iki yüz bini aşmış olan türlerin Âdemleri hükmünde olan ilk başlangıçlarının her birinin müstakil olarak hudûsuna/ yaratılmalarına şehadet eder. Mevhum ve itibarî olan kanunların ve şuursuz olan tabii sebeplerin ise, bu kadar hayret verici silsilelerin ve bu silsileleri teşkil eden ve fertler denilen dehşet verici hadsiz ilahi acip makinelerin sanatlı olarak yapılmasına ve icadına kabiliyetleri yoktur. Dolayısıyla her bir fert ve her bir tür, müstakil olarak Sâni'-i Hakîm'in kudret elinden çıktığını ilân ve izhar etmektedir.

Evet, Sâni-i Zülcelâl her şeyin cephesinde hudûs ve imkân damgasını koymuştur.

Her şeyin cephesinde olan hudus ve imkân damgası

Sâni'-i Zülcelâl her şeyin cephesine hudûs ve imkân damgasını vurmuştur. Her bir varlık âdeta şöyle haykırmaktadır: "Ben bir zamanlar yoktum, imkân dairesinde idim. Varlığım ve yokluğum eşitti. İlahi inayet var olmamı yoklukta kalmama tercih etti, beni şu şu özelliklerle yarattı."

Bunu Ahmet isimli bir insana tatbik ettiğimizde karşımıza şu çıkar: Bu şahıs faraza kırk yaşındaysa demek ki kırk bir yıl önce yoktu, demek ki yaratıldı. "Anne-babası yarattı" denilemez. Ahmed'in resmini çizemeyen anne-babanın onun yaratıcıları olduğu söylenemez. Esasen kendileri de yaratılmış kimselerdir.(Hudus delili)

Öte yandan adı Ahmet olduğuna göre demek ki erkektir, ama kız da olabilirdi. Suret itibarıyla Ahmet dünyada hiçbir insana benzemez. Şimdiki sekiz milyarı aşan fertlerden farklı olduğu gibi, gelmiş geçmiş bütün insanlardan da farklıdır. Tabir yerindeyse sonsuz ihtimaller içinde belli bir suret kendine verilmiştir. Keza sesi itibariyle de bütün insanlardan farklı özellikler taşıyan bir sese sahiptir. Sıfatları itibarıyla baktığımızda uzun boylu, gür sakallı, mavi gözlü olduğunu farz edelim. Kısa, köse, kahverengi gözlü de olabilirdi…(İmkân delili)

Tek fertte bu şekilde hudus ve imkân durumunu gördüğümüz gibi, gerek insandan ve gerekse insanın dışı varlıklardan hangi ferde dikkat etsek onun da hudus ve imkân damgasıyla damgalandığını görebiliriz.