Muhâkemât Dersleri — Sayfa 470

Bir zamanlar şu âlem yoktu, Allah yoka vücut verdi ve âlemleri yarattı. Bir zamanlar dünya üzerinde bir tek insan bile yoktu. Derken Allah ilk insan olarak Hz. Âdemi ve ona eş olarak da Hz. Havva'yı yarattı. Benzeri bir şekilde de şu dünyada bir milyondan fazla canlı türlerini var etti.

Bediüzzamanın ademle alakalı şu ifadeleri son derece dikkat çekicidir:

"Hem adem-i mutlak zaten yoktur. Çünkü bir ilm-i muhît var. Hem daire-i ilm-i İlâhînin harici yok ki, bir şey ona atılsın. Daire-i ilim içinde bulunan adem ise, adem-i haricîdir ve vücud-u ilmîye perde olmuş bir unvandır."

Varlıklar, İlahî ilimden vücut sahasına çıkarılmışlardır. Bu noktadan baktığımızda, mutlak yokluk söz konusu değildir. Ancak haricî bir yokluk vardır. Mesela, ezbere bildiğimiz bir şiiri kâğıda yazdığımızda, görünüşte bu şiir yokluktan varlığa çıkmıştır. Gerçekte ise, yaptığımız iş, ilmimizde var olan şiirin göze gösterilmesinden ibarettir. -Temsilde hata olmasın- İlahi ilimde mevcut olun varlıklar, kendilerine "Varlık sahasına çıkınız!" emri geldiğinde haricî vücut sahasına çıkarlar, var olurlar. Yunus Emre şöyle der:

"Ete kemiğe büründüm, Yunus diye göründüm."

Allah'ın ezeli ilminde Yunus Emre mahiyeti vardı, ama Yunus Emre şu dünyaya gönderilinceye kadar gözle görülür bir vücuda sahip değildi. Derken falan anne-baba vesilesiyle dünyaya gönderildi, "Ete kemiğe büründü, Yunus diye göründü."

Yaratmada tenasül kanunu

Allah eşyayı yoktan yarattığı gibi canlıları anne-babayla da yaratır. Mesela, yeni nesiller erkek ve dişinin beraberliğinden türer. Ama gerçekte onları yaratan Allah'tır. "Beni anne-babam yarattı. Onları da kendi anne-babaları yarattı. İlk insanı ise Allah yarattı" şeklinde bir değerlendirme yanlıştır. İlk insanı Allah yarattığı gibi, her insanı da o yaratmıştır. Çocuğunun cinsiyetine bile müdahale edemeyen anne-baba nasıl yaratıcı olabilirler?