Muhâkemât Dersleri — Sayfa 486

muztar etmişlerdir. Yoksa bu bedihiyattan en küçük bir hakikati, akıl kendi kendine kalsaydı, kabul etmezdi.

Evet, zemin ve âsumânı hamleden ve muallâkta tutan ve ecrâm-ı kâinatı istihdam eden ve nizamında idhal ile hiçbir emrine isyan edilmeyen Zat-ı Akdes'ten neden istiğrap olunsun ki, ondan derecâtla eshel ve ehaf olanı hamletsin. Evet, bir dağı kaldıran, bir hokkayı kaldırabilmekten tereddüt etmek, sırf safsata etmektir.

Daha mükemmeli yok!

Gözümüz önünde nice harikalar olmaktadır. Mesela küçük bir çekirdek koca bir ağaç halini alıyor. Ağacın dallarından meyveler yaratılıyor. Bir tek güneşle bütün dünya aydınlatılıyor…

Devamlı bunlarla iç içe olduğumuzdan bunlardaki harikalığın pek de farkında değiliz. Yoksa hiç görmesek "Hayır, böyle şeyler olamaz" derdik.

Acaba âlemin nizamındaki sanattan daha ince, daha hayret verici, daha şaşırtıcı, mümkinat kudreti cinsinden daha uzak bir şeyi akıl tasavvur edebilir mi? Elbette edemez. Zira fenler; gösterdikleri faydalar ve hikmetler ile zaruri olarak Sâni'in kasd ve sanat ve hikmetine şehadet ettiklerinden akılları kabule mecbur etmişlerdir. Yoksa bu bedihi şeylerden en küçük bir hakikati, akıl kendi kendine kalsaydı kabul etmezdi.

Yeri ve göğü kaldıran, boşlukta tutan, kâinattaki ecramı hizmet ettiren ve nizama sokup hiçbir emrine isyan edilmeyen zât-ı Akdes'ten bu yaptıklarından çok dereceler daha kolay ve daha hafif olanı yapması neden yadırgansın? Evet, bir dağı kaldıranın, bir hokkayı kaldırabilmesinde tereddüt etmek, sırf safsata etmektir.

İlgili bir âyette şöyle bildirilir:

"Gökleri ve yeri yaratan, onlar gibisini yaratmaya kâdir değil midir?"

Elhâsıl: Nasıl Kur'ân'ın bazısı bazısına müfessirdir; kezâlik, kâinat kitabı dahi, bazı sutûru, arkalarındaki sanat ve hikmeti tefsir eder…

Kur'ân'ın bazısı bazısına tefsir etmesi gibi kâinat kitabının dahi bazı satırları arkalarındaki sanat ve hikmeti tefsir eder.