Muhâkemât Dersleri — Sayfa 498

Tenbih:

İşte vücud-u Sâni'in delâil-i icmâlîsi... Tafsili ise kütüb-ü selâsede gelecektir.

Buraya kadar Sâni'in varlığının delilleri özet olarak anlatıldı. Bediüzzaman bunların ayrıntılarını, yazmayı düşündüğü üç kitaba havale eder. Bu mana 1926 dan sonra telif ettiği Risale-i Nur külliyatı ile hayli mufassal diyebileceğimiz şekilde gerçekleşmiştir.

Risale-i Nur bir bütün olarak bakıldığında bir Kur'ân tefsiridir. Bu tefsir içinde Kelâm ilmi bariz bir şekilde görülmektedir.

Eğer desen: Delâil-i tevhidin burada velev icmalen olsun beyanını isterim.

Derim ki: Delâil-i tevhid, o kadar müştehire ve çoktur ki, bu kitapta zikirden müstağnîdirler.

İşte لَوْ كَانَ فِيهِمَا اۤلِهَةٌ اِلاَّ اللَّهُ لَفَسَدَتَا âyetinin sadefinde meknûn olan bürhan-ı temânü, bu minhaca bir menar-ı neyyirdir.

Evet, istiklâl, ulûhiyetin hâsse-i zâtiyesidir ve lâzıme-i zaruriyesidir.

Tevhid meselesi

Burada Allah'ın varlığını ifadeden tevhide, yani Onun varlığı yanında bir ve tek olmasına geçilmektedir. Tevhid,

- Vücut dairesinin en büyük hakikatidir.

- Her bir varlık tevhide bir penceredir.

- Mesela gökler, her vakit hemen herkesin en çok hayretle bakıp, zevk ile mütalaa ettiği tevhidin en parlak sayfasıdır.

Bediüzzaman burada tevhidle alakalı şu âyeti nazara verir:"Göklerde ve yerde Bir'den başka ilâhlar olsaydı, gökler ve yer bozulurdu."

Bu âyetin sadefinde gizli olan bürhan-ı temanü', bu metoda parlak bir delildir. Evet, istiklal ulûhiyetin zâti özelliğidir ve zaruri lâzımıdır. Yani, müstakil olmak ve başkasına ihtiyacı olmamak, ulûhiyetin "olmazsa olmaz" bir esasıdır.