Muhâkemât Dersleri — Sayfa 526

İşaret:

Binlerce enbiyâ, nev-i beşerde nübüvveti iddia ederek binlerce mu'cizatla müddeayı isbat etmişlerdir. İşte, o enbiyânın cemi mucizatları lisân-ı vâhid ile nübüvvet-i mutlakayı ilân eder. Bizim şu suğrâmıza dahi bir bürhan-ı kâtı'dır. Buna tevâtür-ü bilmânâ veya ne tâbirle diyorsanız deyiniz, metin bir delildir.

Peygamberler ve mu'cize

Binlerce peygamber, beşer nev'inde nübüvveti iddia ederek binlerce mu'cizelerle iddialarını isbat etmişlerdir. İşte o peygamberlerin bütün mu'cizeleri bir dil ile mutlak nübüvveti ilân eder. Bizim şu suğramıza, (yani "beşerde nübüvvet vardır" davamıza) dahi kat'i bir delildir. Buna manevi tevatürle veya bu manayı ifade eden emsali kavramlarla sağlam bir delildir.

Mu'cize, peygamberler elinde zuhur eden harikulade hallerdir. Zuhur kelimesinden de anlaşılacağı gibi, o harika hâli yaratan Allah'tır ve o ilâhî fiil o sevgili kulda zâhir olmuş, yani kendini onda göstermiştir. Mu'cize, her ne kadar peygamber elinde görülse de doğrudan doğruya Allah'ın fiilidir. Mu'cizeler, insanlar için bir rahmettir, çünkü onların hidayete ermelerine yardımcı olurlar.

Hz. Musa'nın asası, Hz. İsa'nın ölüleri diriltmesi, Hz. Peygamberin bir işaretiyle ayın iki parçaya ayrılması... gibi olaylar birer mu'cizedir. Mu'cizeden kastettiğimiz mana Kur'ân'da genelde âyet olarak geçer. Mesela, müşrikler mu'cize talebiyle Hz. Peygamber'den âyet (delil) isterler.

Tenbih:

Şu muhâkematın cihetü'l-vahdeti budur ki:

- Eğer cemî fünûn ele alınırsa..

- ve fünûnların kavâidinin külliyetleriyle keşfettikleri ittisak ve intizama temaşa edilirse..

- hem de mesâlih-i cüz'iye-i müteferrikanın mayası ve ukde-i hayatiyesi hükmünde olan bir lezzeti veya bir muhabbeti veya bir emr-i âharı içine atılmakla - ekl ve nikâhtaki gibi- perişan olan umûr ve ef'âl o maya ile irtibat ve ittisal ettiklerini, inâyet-i ilâhiye nokta-yı nazarında nazar-ı dikkate alınırsa..