Muhâkemât Dersleri — Sayfa 67

Kur'ân'ı yorumlayacak zatların, bir bütün olarak ona bakmaları ve ona göre yorumlamaları icap eder. Yoksa bir veya birkaç âyetten hüküm çıkarmaya kalkışanlar sapar ve saptırırlar. Ehl-i bida fırkaları, genelde bu noktada yanılmışlardır. Mesela şu âyete bakalım:

"(Ey Peygamber)De ki: Ben gaybı bilmem."

Bu âyetten yola çıkan birisi "Hazreti Peygamber, hiçbir gayb bilgisine sahip değildir. Hadis kitaplarında gelecekle ilgili ona nispet edilen sözler, mevzu'dur, sonradan uydurulmuştur" neticesine varabilir. Hâlbuki"Gaybı bilen Allah, razı olduğu elçiden başka kimseye gaybını izhar etmez"âyeti, birinci âyeti anlama noktasında bize rehberlik etmektedir. Âyetler beraber mütalaa edildiğinde ortaya çıkan sonuç şudur: Hazreti Peygamber, kendiliğinden gaybı bilemez. Fakat Allah'ın bildirdiği kadar bilmesine hiçbir engel yoktur.

Anlatılır ki, âmâ bir zat, Kur'ân'da mecazın varlığını kabul etmeyip, bütün lafızları hakikat olarak kabul etmektedir. Kendisine"Kim burada(dünyada) kör ise, ahirette de kördür ve yolca daha aşağıdır"âyetine ne dersin?" diye sorulunca aklı başına gelir, eski görüşünden vazgeçer, Kur'ân'da mecaz olduğunu kabul eder.

"Gerçek şu ki, gözler kör olmaz. Lakin sinelerdeki kalbler kör olur"âyeti bu noktada bize rehberlik etmektedir. Zira Kur'ân'ın bir kısmı bir kısmını tefsir eder.