Muhâkemât Dersleri — Sayfa 83

İsrailiyat niçin tefsirde muteber sayılmaz?

Bediüzzamanın üstteki£"Hâlbuki Kur'ân'ı tefsir edecek, yine Kur'ân ve hadis-i sahihtir. Yoksa ahkâmı mensuh olduğu gibi, kasası dahi muharrefe olan İncil ve Tevrat değildir.">ifadesinde bunun net bir cevabını görebiliriz. Çünkü Tevrat ve İncil'in bir kısım hükümleri yürürlükten kaldırılmış ve bazı kıssaları da tahrif edilmiştir.

Hadislerin sıhhati

Üstteki metinde Bediüzzamanın sadece "hadis" demeyip"hadis-i sahih"demesi dikkat çekici bir durumdur. Çünkü gerçek paranın yanında sahtesinin de olabilmesi misali gerçek hadislerin yanında dini bozmak için hadis uyduranlar olduğu gibi, dindar olduğu halde hadislerin sıhhatine dikkat etmeden hepsini aynı kategoride görebilenler de çıkmıştır. Ulema, bunlar üzerinde çok ciddi çalışmalar yaparak sahih olanı ve sahih olmayanı tefrik ve temyiz etmişlerdir.

Evet, mâsadak ile mânâ ayrıdırlar. Hâlbuki mâsadak olmaya mümkün olan şey, mânâ yerine ikame olundu. Çok da imkânât vukuata karıştırıldı.

Mana - mâsadak farkı

Âyet ve hadislerin açıktan ifade ettiği mana ayrı, bundan murat olması muhtemel olan mâsadak ayrıdır. Mesela Kehf suresinde Zülkarneyn'in kıssası anlatılır. Onun, çapulcu milletlere engel olmak için bir sed yapması nazara verilir. Bu sedden muradın Çin Seddi olması mümkün ve muhtemeldir. Ama bu imkândan yola çıkarak "Sedd-i Zülkarneyn, Çin Seddi'dir" diyemeyiz. Şayet diyecek olursak mâsadakı mana yerine ikame etmiş oluruz.

Bediüzzaman, milliyetçilik konusunu ele aldığı bir risalesinde şöyle der:

"İşte, ey ehl-i Kur'ân olan şu vatanın evlâtları! Altı yüz sene değil, belki Abbasîler zamanından beri bin senedir, Kur'ân-ı Hakîm'in bayraktarı olarak bütün cihana karşı meydan okuyup Kur'ân'ı ilân etmişsiniz. Milliyetinizi Kur'ân'a ve İslâmiyet'e kale yaptınız. Bütün dünyayı susturdunuz, müthiş tehâcümâtı defettiniz. Tâ

فَسَوْفَ يَاْتِى اللّٰهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُٓ اَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِن۪ينَ اَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِر۪ينَۘ يُجَاهِدُونَ ف۪ى سَب۪يلِ اللّٰهِ âyetine güzel bir mâsadak oldunuz. Şimdi Avrupa'nın ve