Nur Çeşmesi — Sayfa 112

yoktur. Evvelki üç yol muhal, battal, mümteni', gayr-ı kâbil oldukları kat'î isbat edilse; bizzarure ve bilbedâhe dördüncü yol olan tarîk-i vahdaniyet, şeksiz şüphesiz sabit olur.

AMMA BİRİNCİ YOL Kİ;Esbâb-ı âlemin içtimaıyla teşkil-i eşya ve vücûd-u mahlûkâttır. Pek çok muhâlâtından yalnız üç tanesini zikrediyoruz.

Birincisi:Bir eczahanede, gayet muhtelif maddelerle dolu, yüzer kavanoz şişeler bulunuyor. O edviyelerden, zîhayat bir macun istenildi. Hem hayatdar hârika bir tiryak onlardan yapılmak icab etti. Geldik, o eczahanede, o zîhayat macunun ve hayatdar tiryakın çoklukla efradını gördük. O macunlardan herbirisini tedkik ettik.

Görüyoruz ki, o kavanoz şişelerden herbirisinden, bir mîzan-ı mahsusla, bir iki dirhem bundan, üç dört dirhem ötekinden, altı yedi dirhem başkasından ve hakeza, muhtelif miktarlarda eczalar alınmış. Eğer birinden, bir dirhem ya noksan veya fazla alınsa o macun zîhayat olamaz, hâsiyetini gösteremez. Hem o hayattar tiryakı da tedkik ettik. Herbir kavanozdan bir mîzan-ı mahsus ile bir madde alınmış ki, zerre miktarı noksan veya ziyade