Nur'un İlk Kapısı — Sayfa 103

Evet Furkân-ı Hakîm'dir ki; şu sahâif-i kâinatta kalem-i kudretle yazılan âyât-ı tekviniyeyi beşere ders verir. Mevcudata, mâna-yı harfiyle bakar. "Ne güzel yapılmış, ne güzel delâlet ediyor." der. Kâinatın hakikî güzelliğini gösterir.

İlm-i hikmet dedikleri felsefe ise; sahâif-i kâinatın hurufunun tezyinat ve münasebatına dalmış, sersemleşmiş. Hurufata, mâna-yı harfiyle bakmak lâzım gelirken, mâna-yı ismiyle bakmış. "Ne güzel yapılmış." diyecek yerde, "Ne güzeldir." deyip çirkinleştirmiş. Kâinatı tahkir edip, kendisine müşteki etmiştir.

* * *

Ey Said! Saadet istersen, tevekkül et. Fakat tevekkül, esbabı bütün bütün reddetmek değildir. Belki müsebbebatı ve netâicini Hâlık'tan istemektir. Esbaba teşebbüs, bir nevi dua-yı fiilîdir. Vesait ise, perde-i dest-i kudrettir.

Evet, tevekkül etsen, dünyada istirahatın, âhirette istifâden kat'îdir. Mütevekkil ile, sözü anlamayan gayr-ı mütevekkilin misalleri şu hikâyeye benzer ki:

İki adam, bellerine ve başlarına ağır yükler