Nur'un İlk Kapısı — Sayfa 153

zannıyla teşeddüd ettikçe hâl ona şiddetlenir. Hattâ öyle bir dereceye varır ki; o amelin daha evlâsını ararken harama girer. Bâzen bir sünnetin araması, bir vâcibi terkettirir. Bu gibi vesvese, ehl-i itizâle lâyıktır. Çünkü onlar derler ki: "Eşyanın zâtında hüsnü var. Sonradan, o hüsne binaen emredilmiş. Eğer kubhu varsa, sonradan o kubha binaen nehyedilmiş." Demek, eşyada hüsün ve kubh zâtîdir. Emir ve nehy-i İlahî ona tâbidir. Bu mezhebe göre, insana, her işlediği amelde bir vesvese gelebilir. "Acaba amelim, nefsü'l-emirdeki güzel suretle yapılmış mıdır?" diyebilir.

Amma mezheb-i hak olan Ehl-i Sünnet Velcemaât derler ki: "Cenâb-ı Hak bir şeye emreder, sonra hüsün olur; nehyeder, sonra kabih olur." Demek emir ile güzellik, nehiy ile çirkinlik tahakkuk eder. Demek hüsün ve kubuh, mükellefin ıttılaına bakar. Meselâ: Sen, namaz kıldın veya abdest aldın. Halbuki namazını ve abdestini fesada verecek bir sebep nefsü'l-emirde varmış. Lâkin sen, ona hiç muttali olmadın. Senin namazın ve abdestin hem sahihtir, hem hasendir. Hakikatta senden kabul edilir, çünkü mâzursun.

Öyle ise, zâhiren şeriata muvafık işlediğin ameline "Acaba sahih olmuş mu?" deyip