Nur'un İlk Kapısı — Sayfa 57

derecelerinden ve kıymetlerinden düşürüp, abesiyet ve tesâdüfün oyuncağı ve zevâl ve firak ile sür'atle mütegayyir mevadd-ı vâhiye derekesine ve hiçliğe sukut ettirir. Ve insan denilen ve esmâ-i kudsiye-i İlâhiye'nin cilvelerini ilân eden ve bir kaside-i mevzune-i manzume-i hikmet ve bir şecere-i bâkiyenin cihâzatını câmi' olan mu'cize-i kudret bir çekirdeği ve haml-i emânetle, âzam-ı mevcûdâta tefevvuk eden bir halife-i Arz'ı, en zelil bir hayvan-ı fâni-i zâilden daha zelil ve daha zaîf, daha âciz, daha fakir ve seriü'z-zevâl ve't-tahavvül bir levha derekesine indirir.

Demek nefs-i emmâre, şer cihetinde nihâyetsiz cinayet işleyebilir. Hayır ve vücudda iktidarı pek cüz'îdir. Fakat enâniyeti bırakıp hayrı, vücudu ve tevfikı Allah'tan istese, şerden ve tahripden ve itimad-ı nefisten ictinab edip istiğfar ederek tam bir abd olsa,

sırrınca, nihâyetsiz kâbiliyet-i şer, nihâyetsiz kâbiliyet-i hayra inkılâb eder; a'lâ-yı illiyyîne çıkar.

ÜÇÜNCÜ MUKADDEME:İnsanda iki vecih var. İnsan, şu hayata nâzır birinci veçhiyle öyle bir mahluktur ki; ona ihtiyardan bir şa're (yâni, saç gibi cüz'î), iktidardan bir zerre,